سنجش بازده اوراق بهادار:پایان نامه در مورد معیار ریسک نامطلوب در بورس

ژانویه 6, 2019 Off By 92

1-1- بازده[1]

معمولا افراد مصرف كنونی را به مصرف درآینده ترجیح می دهند. بنابراین برای تشویق افراد در به تعویق انداختن مصرف فعلی می بایستی انتظار كسب پاداش از سرمایه گذاری رابرای آنان ایجاد كرد. در واقع انتظار كسب بازده یا پاداش سرمایه گذاری موجب می شود تا سرمایه گذاران مصرف در آینده را به مصرف فعلی ترجیح دهند . اغلب از بازده در جهت معرفی بازده سرمایه گذاری در یك دارایی در طول یك دوره زمانی كه به آن بازده دوره نگهداری می گویند استفاده می شود و آن عبارتست از تغییرات قیمت و جریانات نقدی حاصل از آن دارایی طی دوره سرمایه گذاری. این میزان تغییرات را بر حسب درصد بیان می كنند كه نشان دهنده درصدی از مبلغ سرمایه گذاری است و به آن نرخ بازده سرمایه گذاری می‌گویند. نرخ بازده عامل بسیار مهمی در تصمیم گیری های مالی جهت سرمایه گذاری به شمار می‌رود.

1-1-1 – سنجش بازده اوراق بهادار

 بازده کل

بازده معمولا از دو بخش تشكیل می شود:

سود دریافتی[2]:  مهمترین جزء بازده سودی است كه به صورت جریانات نقدی دوره ای سرمایه گذاری بوده و می‌تواند به شكل بهره یا سود تقسیمی باشد. ویژگی متمایز این دریافت ها این است كه منتشر كننده ، پرداخت هایی را به صورت نقدی به دارنده دارایی پرداخت می كند. این جریانات نقدی با قیمت اورا ق بهادار نیز مرتبط است.

سود (زیان) سرمایه[3]: دومین جزء مهم بازده، سود(زیان) سرمایه است كه مخصوص سهام عادی است ولی در مورد اوراق قرضه بلند مدت و سایر اورا ق بهادار با درآمد ثابت نیز مصداق دارد . به این جزء كه ناشی از افزایش (كاهش)قیمت دارایی است، سود (زیان) سرمایه می گویند. این سود (زیان) سرمایه ناشی از اختلاف بین قیمت خرید و قیمت زمانی است كه دارنده اوراق قرضه قصد فروش آنها را دارد . این اختلاف می تواند سود یا زیان باشد . مجموع این دو جزء بازده كل اوراق بهادار را تشكیل می دهد و نرخ بازده اوراق بهادار كه معیاری جهت تصمیم گیری سرمایه‌گذاران جهت سرمایه گذاری است به شرح زیر محاسبه می گردد:

 

 

= r it نرخ بازده یك قلم دارایی

= P it قیمت سهام در انتهای دوره

= P it−1 قیمت سهام در ابتدای دوره

= D it سود تقسیمی در طی دوره

 

 

نرخ بازده مرکب

چنانچه دوره زمانی مورد نظر شامل چند دوره زمانی باشد نرخ بازده مرکب از فرمول زیر حاصل می گردد:

=rc نرخ بازده مرکب

= T تعداد دوره های زمانی

و یا بدون نیاز به بازده هر یک از دوره های زمانی ٬ با در دست داشتن بازده کل ٬ نرخ بازده مرکب قابل محاسبه است:

 

نرخ بازده مرکب بصورت تقریبی

نرخ بازده مرکب برای چند دوره زمانی را می توان بصورت تقریبی به روش ذیل محاسبه کرد:

روش دقیق محاسبه نرخ بازده

با استفاده از فرمول ارزش فعلی ٬ نرخ بازده مرکب قابل محاسبه است. چنانچه قیمت خرید یک سهم در زمان خرید ٬ معادل ارزش تنزیل شده سودهای آتی )سود نقدی و سود ناشی از افزایش قیمت سهام( باشد٬ نرخ بازده مرکب بشرح ذیل قابل محاسبه است:

محاسبه بازده با توجه به افزایش سرمایه طی دوره

نرخ بازده کل سهام طی یک دوره زمانی بدون توجه به ارزش زمانی پول به شکل زیر محاسبه می گردد:

= nT تعداد سهام در زمان محاسبه بازده در ازاء یک سهم در زمان خرید

= ni تعداد سهام در هر دوره زمانی

= mi درصد افزایش سرمایه هر سال از محل مطالبات یا آورده نقدی نسبت به سال پایه

1000= ارزش اسمی سهام(و یا هر مبلغی که شرکت برای استفاده کنندگان از حق تقدم خرید سهام تعیین کرده است).

فرمول فوق برای هر دوره زمانی بشرح زیر است:

 

بدیهی است که برای ملحوظ نمودن سود نقدی باید به تقدم زمانی برگزاری مجامع عادی یا فوق العاده توجه نمود. چنانچه مجمع فوق العاده در خصوص تصویب افزایش سرمایه قبل از مجمع عادی سالیانه باشد٬ سودنقدی براساس سهام جدید محاسبه می گردد.

محاسبه نرخ بازده با توجه به ارزش زمانی پول

چنانچه افزایش سرمایه در نیمه اول سال مالی و قبل از مجمع عادی سالیانه صورت گرفته باشد ٬ نرخ بازده بطور تقریبی برابر است با:

از آنجا که پرداخت سودنقدی و یا افزایش سرمایه شرکتها در مقاطع مختلف دوره مالی صورت می گیرد ٬ و وجوه دریافتی و یا پرداختی دارای ارزشهای زمانی متفاوتی هستند ٬ مشخص نمودن زمان دقیق دریافتها و پرداختها و نیز شاخصی که بتوان بوسیله آن جریانات نقدی را از نظر ارزش زمانی متجانس نمود ٬ کاری دشوار و مبتنی بر قضاوت شخصی سهامدار می باشد.

بدیهی است سهامداری که از نظر اقتصادی معقولانه عمل می نماید ٬ سودنقدی را در اولین روز اعلام پرداخت سود توسط شرکت ٬ دریافت و وجه لازم جهت استفاده از حق تقدم خرید سهام را در آخرین روز مهلت پذیره نویسی سهام جدید ٬ پرداخت می نماید. اگر شاخص تغییرات قیمت سهام مورد بررسی را نیز بعنوان شاخص تغییرات نرخ در نظر بگیریم ٬ می توان فرمول زیر را برای محاسبه شاخص ارائه داد:

الف:

= PD قیمت سهام در اولین روز پرداخت سودنقدی

= Pm قیمت سهام در آخرین روز مهلت پذیره نویسی

همچنین می‌توان فرض نمود که سهامدار هیچگونه وجهی را بابت پذیره نویسی سهام جدید پرداخت نکرده و در عوض پس از فروش حق تقدم خرید سهام ٬ وجوه فوق را مجدداً از همان سهام خریداری می‌نماید و سودنقدی را نیز به محض دریافت صرف خرید سهام همان شرکت می نماید ٬ با مفروضات مذکور بازده عبارت خواهد بود از :

 

ب :

= Sدرصد افزایش سرمایه از محل سود انباشته یا اندوخته ها (سهام جایزه)

= Q تعداد سهمی که سهامدار می تواند در اولین روز پرداخت سودنقدی در ازاء سودنقدی خود خریداری

نماید.

= N تعداد سهمی که سهامدار می تواند در آخرین روز مهلت پذیره نویسی از محل فروش حق تقدم خرید سهام خود خریداری نماید.

= PRt قیمت حق تقدم خرید سهام در آخرین روز مهلت پذیره نویسی

بازده پرتفوی

بازده پرتفوی سالانه شركت های سرمایه گذاری برای سال های مورد نظر از رابطه زیر محاسبه می شود:

 

 

كه در این رابطهWiدرصد سرمای هگذاری در شركت iام وRi  بازده سالانه شركتi ام می باشد و به منظور اطمینان بیشتر، بازد ههای ماهانه و قیمت های پایه ماهانه هر شركت با استفاده از میانگین حسابی به مقادیر سالانه تبدیل شد ه اند.

[1] Return

[2] Yield

[3]Capital Gain