در هر سنی که باشین، حتما نام مریضی فراموشی یا فراموشی به گوش تون خورده س. فراموشی یه جور مریضی درمون ناپذیره که واسه اولین بار در سال ۱۹۰۶ به وسیله یک روانپزشک آلمانی به نام آلویز فراموشی به دنیا معرفی شد. شاید فکر کنین که این مریضی فقط مختص سالمندانه، اما همیشه هم این طور نیس. با اینکه فراموشی بیشتر در افراد بالای ۶۵ سال اتفاق میفته، اما فراموشی در جوانی هم دیده شه که در این صورت به اون فراموشی زودرس میگن. همراه ما باشین، در مطلب زیر به معرفی این مریضی، علائم و روشای تشخیص و درمان اون می پردازیم.

 

  • پیشنهادای عصب شناسان واسه پیشگیری از فراموشی
  • واسه مراقبت از شخصی که فراموشی داره به چه نکاتی باید توجه کنیم؟
  • کدوم غذاها خطر دچار شدن به فراموشی رو بیشتر می کنن؟

اخیرا شما خیلی از چیزها رو فراموش می کنین و این فقط یک فراموشی بعضی وقتا به بعضی وقتا مثل از یاد بردن نام، تاریخ یا جا گذاشتن کلیدها نیس، بلکه افراد و رویدادهایی رو از یاد می برین که بخش مهمی از زندگی شمان. بعضی وقتا، ممکنه که راه خونه به محل کار واسه شما ناآشنا به نظر برسه. شما به آشپزخانه می روید تا شام درست کنین، اما نمی تونین مراحل تهیه ی غذا رو به درستی به یاد بیارین. سالا مشترکی خوش حساب بودین و قبض هاتون رو بی تأخیر پرداخت می کردین، اما مدتیه که به دلیل بدهکاری، اخطار قطع آب و برق دریافت می کنین.

اما شما در آخرای ده ۴۰ زندگی تون هستین، پس مشکل تون نمیتونه به مریضی فراموشی مربوط باشه، می تونه؟

ممکنه! این فراموشیا بعضی وقتاا می تونن واسه هر کسی اتفاق بیفته، اما ممکنه نشونه مشکل جدی تری مثل فراموشی در جوانی هم باشن.

فراموشی در جوانی یا مریضی فراموشی زودرس قبل از ۶۵ سالگی تشخیص داده می شه. این خبری تکان دهندهه و به این معناست که شما باید از حالا واسه تغییرات بزرگی که پیش رو دارین، برنامه ریزی کنین تا خیال تون آسون باشه که با گذشت زمان، مراقبتای لازم رو دریافت می کنین.

فراموشی زودرس بیشتر در ده ۴۰ و ۵۰ زندگی ظاهر می شه، اما ممکنه که یه سری از آدما در ده ۳۰ زندگی شون هم به اون دچار شن.

از اونجا که مریضی فراموشی باعث می شه تا کم کم قدرت حافظه، توانایی فکر کردن درست و درنهایت مراقبت از خودتون رو از دست بدین، به یک سیستم حمایتی قوی نیاز دارین. به خاطر برنامه ریزی واسه بقیه ی زندگی تون از اعضای خونواده، دوستان و دفتر انجمن فراموشی در محل زندگی تون کمک بگیرین.

علائم فراموشی زودرس یا فراموشی در جوانی چیه؟

به گفته انجمن فراموشی، الان بیشتر از ۵ میلیون نفر در آمریکا به مریضی فراموشی گرفتار هستن. گرچه فراموشی بیشتر در بزرگسالان بالای ۶۵ سال دیده می شه، اما حدود ۵ درصد از افرادی که این مریضی در اونا تشخیص داده می شه، فراموشی زودرس دارن. این به اون معناست که مریضی این افراد در ده ۴۰ یا ۵۰ زندگی شون تشخیص داده می شه.

تشخیص فراموشی در جوانی می تونه سخت باشه، چون ممکنه این طور به نظر برسه که خیلی از علائم فراموشی زودرس به دلیل رویدادهای عادی زندگی مثل استرس هستن. هنگامی که این مریضی بر مغز اثر بزاره، می تونه باعث کاهش تواناییای حافظه، قدرت دلیل و تفکر شه. این اُفت، معمولا به آهستگی اتفاق میفته اما می تونه در هر مورد فرق داشته باشه.

مریضی فراموشی (AD) عادی ترین شکل نابودی عقله. نابودی عقل اصطلاحی کلی واسه از دست دادن کارکرد حافظه یا بقیه تواناییای ذهنیه که زندگی روزانه ی شما رو تحت اثر قرار میدن.

داشتن یک یا چند مورد از علائم زیر می تونه نشون دهنده ی دچار شدن به فراموشی باشه:

۱. ضعیف شدن حافظه

ممکنه که بیش ازحد عادی فراموشکار شید، مثلا بیشتر وقتا تاریخا یا رویدادهای مهم رو از یاد ببرین. اگه همیشه دچار فراموشی می شید و نیاز به یادآوریای تکراری دارین، باید به دکتر مراجعه کنین.

۲. اِشکال در برنامه ریزی و حل مسائل

اگه شما یا یکی از عزیزان تون در برنامه ریزی یا دنبال کردن برنامه هاتون دچار مشکل هستین، ممکنه به فراموشی گرفتار باشین. در این صورت کار کردن با اعداد واسه شما سخت هستش. این مورد، بیشتر زمانی دیده می شه که می خواید به حساب و کتاب قبضای ماهیانه یا دسته چک تون بدین؛ در این هنگام حل مسئله و انجام محاسبات ریاضی واسه شما تبدیل به رقابت میشه.

۳. اِشکال در انجام وظایف عادی

یه سری از آدما گرفتار به این مشکل، در تمرکز کردن دچار مشکل می شن (نبود تمرکز). با پیشرفت این مریضی، ممکنه که انجام کارهای عادی روزمره که لازمه تمرکز و تفکر هستن، زمان بیشتری رو به خود اختصاص دن. ممکنه که در توانایی رانندگی فرد هم اختلالاتی ایجاد شه. اگه درحین رانندگی در راهی آشنا گم شدید، دقت کنین که این مورد هم می تونه یکی از نشونه های مریضی فراموشی در جوانی باشه.

مطلب مشابه :  آشنایی با ورزش پیلاتس و فواید اون

۴. اِشکال در تشخیص زمان یا جای

از دست دادن توانایی در دنبال کردن تاریخا و درک اشتباه از گذر زمان هم دو مورد از عادی ترین علائم مریضی فراموشی در جوانی (فراموشی زودرس) هستن. برنامه ریزی واسه رویدادهای آینده واسه افراد گرفتار به فراموشی سخته، چون اونا فورا اتفاق نمی افتند. با پیشرفت علائم فراموشی، افراد گرفتار به اون درمورد جایی که هستن، نحوه ی رفتن شون به اون محل یا دلیل حضورشون در اونجا خیلی فراموشکار می شن.

۵. کاهش بینایی

مشکلات بینایی هم از دیگر علائمی هستن که می تونن اتفاق بیفته. ممکنه که شما درهنگام مطالعه یا تشخیص فاصله، رنگ و کنتراست درحین رانندگی، مشکل پیدا کنین.

۶. اِشکال در پیدا کردن واژهای درست

شروع کردن مکالمها یا پیوستن به اونا ممکنه واسه افراد گرفتار به فراموشی سخت به نظر برسه. اونا ممکنه در وسط صحبت کردن به طور یهویی حرف شون رو قطع کنن، چون ممکنه از یاد ببرن که چه جوری باید جمله خود رو به پایان برسانند. واسه همین معمولا حرفای تکراری میزنن. ممکنه در پیدا کردن کلمات مناسب واسه موضوعات خاص دچار مشکل شن.

۷. گذاشتن وسایل در جاهای اشتباه

اگه مریضی فراموشی زودرس (فراموشی در جوانی) داشته باشین، ممکنه وسایل رو در جاهای غیرمعمول و اشتباه بذارین. در این مواقع مراجعه کردن به حافظه و به یاد آوردن جایی که وسیله رو اونجا گذاشته اید، خیلی سخت می شه و ممکنه باعث شه که فکر کنین کسی داره از شما دزدی می کنه. با گذشت زمان و پیشرفت مریضی، این مسئله بیشتر اتفاق میفته.

۸. اِشکال در تصمیم گیری

فرد گرفتار به فراموشی زودرس (فراموشی در جوانی) ممکنه در تصمیم گیری پولی مشکل پیدا کنه. این علامت، بیشتر باعث تصمیمات پولی غلط و زیان بار می شه. مثلا ممکنه فرد درهنگام خرید، پول خیلی بیشتری به فروشنده بده. ضمنا شخص مریض معمولا به رعایت بهداشت فردی توجه زیادی نمی کنه. مثلا تعداد دفعات حموم رفتن اون ممکنه خیلی کم بشه یا تمایلی به عوض کردن لباسای کثیفش نداشته باشه.

۹. کنار کشیدن از کار یا فعالیتای اجتماعی

با ظاهر شدن علائم این مریضی، ممکنه فهمیده باشین که روزبه روز، بیشتر از فعالیتای اجتماعی، پروژه های کاری یا سرگرمیایی که قبلا برایتون جذاب بودن، دوری می کنین. این خودداری می تونه با بدتر شدن علائم زیاد شه.

۱۰. بروز تغییرات خُلقی و شخصیتی

ممکنه نوسانات شدیدی در ایجاد وخو و شخصیت افراد گرفتار به فراموشی در جوانی اتفاق بیفته. بعضی تغییرات قابل توجه در ایجاد وخو عبارتند از:

  • گیجی؛
  • افسردگی؛
  • استرس؛
  • ترس.

ممکنه فهمیده باشین که وقتی چیزی خارج از روال عادی اتفاق میفته، خیلی تحریک و خشمگین می شید.

دلیل دقیق فراموشی زودرس (فراموشی در جوانی)، به طور کامل مشخص نیس. خیلی از محققان بر این باورند که چندین عامل باعث بروز این مریضی می شه، نه فقط یک عامل خاص.

محققان ژنای نادری رو کشف کردن که ممکنه به طور مستقیم باعث فراموشی شن یا در دچار شدن به اون نقش داشته باشن. این ژنا می تونن از نسلی به نسل بعد منتقل شن. داشتن این ژنا می تونه باعث شه که بزرگسالان زیر ۶۵ سال، خیلی زودتر از حد انتظار علائم فراموشی رو از خود نشون بدن. حدس زده می شه که کمتر از ۵ درصد از آلزایمرهای تشخیص داده شده، به دلیل وجود این ژنا باشن. تحقیقات در این مورد بازم ادامه داره.

عوامل خطرساز فراموشی در جوانی

با اینکه مریضی فراموشی حتما با افزایش سن اتفاق نمی افته، اما خطر دچار شدن به اون با بالا رفتن سن، زیاد می شه. خطر دچار شدن به این مریضی در بزرگسالان بالای ۸۵ سال تقریبا ۵۰ درصده.

اگه یکی از والدین، خواهر یا برادر یا یکی از فرزندان به فراموشی گرفتار باشن، شانس ابتلای شما به این مریضی زیاد می شه. اگه بیشتر از یک عضو در خونواده به AD گرفتار باشن، احتمال ابتلای شما خیلی بیشتر میشه.

فراموشی زودرس چیجوری تشخیص داده میشه؟

آزمایش واحدی وجود نداره که ابتلای شما به فراموشی زودرس رو تأیید کنه، اما دکتر تون از چند راه می تونه بررسی کنه که شما به این مریضی گرفتار هستین یا نه.

دکتر پیش از هر چیز، درمورد سابقه پزشکی تون و هرگونه علائمی که درحال حاضر شما رو آزار می ده، سؤال می کنن. ضمنا شما تستایی انجام میدید که حافظه تون رو بررسی نشون میده و نشون میدن که در حل مسائل چیجوری عمل میکنین.

ممکنه تحت تستای تصویربرداری قرار بگیرین که تغییرات ایجادشده در مغز شما رو بررسی و به رد بقیه علل احتمالی علائم شما کمک می کنن. این تستا می تونن شامل سی تی اسکن یا ام آر آی باشن.

مطلب مشابه :  خوراکی ها می تونن حال روحی ما رو بهتر کنن؟ "

ممکنه که دکتر تون، انجام آزمایشاتی رو پیشنهاد کنه که به دنبال یه سری از تغییرات در ژنایی هستن که با دچار شدن به فراموشی زودرس در ارتباطند.

دلیل فراموشی زودرس (فراموشی در جوانی) چیه؟

بیشتر کارشناسان فکر می کنن که مریضی فراموشی به دلیل تجمع پروتئینی به نام آمیلوئید در مغز ایجاد می شه. مقدار بیش ازحد این پروتئین بر نحوه ی فکر کردن شما اثر می ذاره.

هنوز مشخص نیس که چرا این مریضی در بعضی افراد، زودتر از حد عادی شروع می شه، پس به بررسیای بیشتری در این مورد نیازه.

در بعضی موارد، این مریضی جنبه ی ارثی داره و ممکنه به دلیل اتفاق تغییراتی در ژنایی که از والدین تون به شما منتقل می شن، اتفاق بیفته.

درمان دارویی فراموشی زودرس و پیشنهادا

درحال حاضر هیچ درمانی واسه مریضی فراموشی وجود نداره. بعضی وقتا علائم مریضی فراموشی می تونن تا حدودی با داروهایی که به بهتر شدن حافظه یا کاهش مشکلات خواب کمک می کنن، برطرف شن. درحال حاضر، تحقیقاتی در مورد درمانای جانشینِ موجود واسه فراموشی، در حال انجامه.

بخش مهمی از کنترل مریضی شما، مثبت اندیش بودنه. به فعالیتایی که بازم از اونا لذت می برین، ادامه بدین. راه های مختلفی مثل یوگا یا تنفس عمیق رو واسه تمدد اعصاب امتحان کنین.

سعی کنین سلامتی و تناسب اندام خود رو حفظ کنین. به این منظور، غذاهای سالم بخورین و به طور منظم ورزش کنین.

داروهایی وجود دارن که می تونن به کاهش بعضی از علائم فراموشی زودرس کمک کنن. دکتر شما ممکنه داروهایی رو واسه کُند کردن روند ضعف حافظه تجویز کنه، مثل:

  • دونپزیل (آریسپت)؛
  • گالانتامین (رازادین)؛
  • ممانتین (نامندا)؛
  • ریواستیگمین (اگسلون)؛
  • دونپزیل/ ممانتین (نامزاریک).

این داروها می تونن علائم شما رو به مدت چند ماه تا چند سال به تأخیر بندازن یا بهبود بخشند. اونا ممکنه به شما زمان بیشتری واسه داشتن زندگی جداگونه بدن.

ممکنه که دکتر تون واسه درمان بی خوابی، ترس شبونه، مقابله با استرس و بقیه مشکلات مربوط به فراموشی، استفاده از قرص خواب، داروهای ضدافسردگی یا آروم بخشا رو به شما پیشنهاد کنه.

چیجوری باید خودم رو واسه آینده آماده کنم؟

مواردی هستن که می تونین از همین حالا واسه اونا برنامه ریزی کنین تا در آینده به کمک شما بیان. مثلا، بهتره که به وکیل مراجعه کنین و با اون درمورد تمهیداتی که به اونا نیاز پیدا می کنین، مشورت کنین. دادن وکالت به یک فرد قابل اعتماد، به عزیزان تون رو قادر می سازه تا در زمانی که دیگر نمی تونین تصمیمات پولی و سلامتی لازم رو انجام کنین، به جای شما تصمیم گیری کنن.

ایده ی خوبیه که درمورد نحوه ی پرداخت هزینه های مربوط به سلامت تون در آینده هم فکر کنین. بعضی از چیزایی که باید در نظر بگیرین، از این قرارند: لوازم ایمنی که در خونه به اونا نیاز دارین یا کمک گرفتن از پرستاری حرفه ای. اعضای خونواده رو دور هم جمع کنین تا درمورد امور پولی و مقدار پولی که شاید واسه دریافت مراقبت مناسب نیاز دارین، با اونا صحبت کنین.

یکی دیگر از کارهای اصلی که باید انجام بدین، تشکیل گروهی واسه حمایت از خودتونه. افراد مختلف خیلی می تونن در اون حضور داشته باشن؛ بستگان، دوستان، همسایها و متخصصین بهداشت و سلامت همه می تونن در اون نقش داشته باشن. اعضای خونواده و دکتر شما می تونن در تشکیل این گروه به شما کمک کنن. مسئله مهم اینه که مشخص کنین به چه چیزایی نیاز دارین، برنامه مشخص و واقعی ای آماده کنین و دور و بریا تون رو از اون مطلع سازید.

چشم انداز فراموشی زودرس

علائم مریضی فراموشی معمولا کم کم بدتر می شن. واسه خیلی از آدما از زمان شروع علائم تا تشخیص رسمی این مریضی به وسیله دکتر، چیزی بین ۲ تا ۴ سال طول می کشه. این دوره معمولا مرحله راحت نامیده می شه. فرد پس از تشخیص فراموشی، وارد مرحله دوم این مریضی می شه. این دوره که شامل مشکلات شناختی خفیفه، می تونه ۲ تا ۱۰ سال به طول بینجامد. درطول مرحله پایانی، ممکنه نابودی عقل اتفاق بیفته. نابودی عقل، شدیدترین فُرم از این بیماریه. فرد در این مرحله ممکنه در دوره هایی حافظه اش رو به طور کامل از دست بده و در انجام کارایی مثل مدیریت پولی، رانندگی و مراقبت از خود به کمک نیاز پیدا کنه.

گزینه های پشتیبانی

اگه شما به مریضی فراموشی گرفتار هستین، منابع زیادی وجود دارن که می تونن اطلاعات بیشتری در این مورد در اختیارتون بذارن یا شما رو به خدمات پشتیبانی حضوری معرفی کنن. انجمن فراموشی، یکی از مراکزیه که اطلاعات به روز و مفیدی در مورد مریضی فراموشی ارائه می ده. دفاتر این انجمن در شهرهای مختلف، می تونن افراد گرفتار به فراموشی رو به مراکز درمانی معتبر و پرستاران آموزش دیده معرفی کنن.



دسته بندی : آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید