دانلود پایان نامه

گام­های بهبود سازمانی

برای بهبود سازمان باید دو اصل زیر را در نظر داشت:

اول: اقدام برای نزدیک کردن و انطباق هدف­های فرد و سازمان.

دوم: اجرای بهبود سازمان در دو مرحله­ی تشخیص و درمان.

برای تحقق اصل اول باید کوشید که فرد خود را به عنوان جزیی از اقدامات بهبود سازمان حس کند و در آن مشارکت و همکاری کند. برای اعمال اصل دوم یعنی تشخیص و درمان، استقرار سه جزء زیر ضرورت دارد:

1- جزء تشخیص دهنده که مشتمل بر یک سیستم جمع­آوری مداوم اطلاعات است.

2- عمل به درمان که به مداخلات سازمانی نیز موسوم است و از تمامی فعالیت­های مشاوران و اعضاء سیستم برای بهبود عملیات سازمان تشکیل می­شود.

3- جزء سوم بخش نگهداری فرآیند است که شامل فعالیت­های است که در جهت حفظ و اداره­ی فرآیند بهبود سازمان عمل می­کند. (قربانپور،1381،96).

 

2-1-8 استراتژی­های تغییر

چین و بنه[1] سه نوع استراتژی تغییر را برای سازمانها تشریح می کنند:

  • استراتژِی خردگرایانه- تجربی[2]
  • استراتژی قدرت و فشار[3]
  • استراتژی بازآموزی هنجاری[4](فرنج و اچ بل،1385 ،85).

2-1-8-1 استراتژی خردگرایانه- تجربی

تأکید این استراتژی بیشتر بر این اصل است که انسان منطقاً به دنبال منافع عقلانی خود می­رود. پس استراتژی تغییر باید در مسیری تعیین شود که افراد آن را مطلوب، موثر و در ارتباط مستقیم با منافع خود بدانند. به این ترتیب چون افراد منافع خود را دنبال می­کنند، پس تغییراتی را هم که تأمین کننده منافعشان باشد خواهند پذیرفت. این نظریه (تئوری) تنها مانع را در رسیدن به هدف (انجام تغییر) جهل و خرافات می­داند و معتقد است که با آموزش همگانی و بالا بردن سطح دانش مردم می­توان ایشان را پذیرای هر نوع تغییری کرد. شیوه­های مورد استفاده در این استراتژی عبارتند از:

– تحقیق و انتشار نتایج تحقیق، با آگاه­سازی همگانی.

– انتخاب و انتصاب شایسته­ی افراد و ایجاد ارتباط منطقی میان توانایی­ای ایشان و مسؤولیت­های واگذار شده .

– استفاده از خدمات تحلیل­گران سیستم­ها و روش­ها به عنوان مشاوران یا کارکنان سازمان.

– نزدیکی و ایجاد روش­های مبنی بر آینده­نگری دوربرد و تا حد معقول مطلوب (ایده­آل).

– ساده کردن زبان، به ویژه زبان علوم و فنون برای جلوگیری از تعبیر و تفسیرهای مختلف از مفهومی واحد.

2-1-8-2  استراتژی قدرت و فشار

تأکید این استراتژی برای تغییر بر اعمال قدرت و فشار است، لکن منظور از قدرت در این استراتژی، جنبه­ی منفی آن و فشار و زور بی­منطق و پشتوانه نیست. بلکه قدرتی است که از نوعی مشروعیت برخوردار است. اعمال قدرت در این استراتژی به دو طریق «سیاسی و اقتصادی» است. وسیله­ی سیاسی اعمال قدرت وضع قوانین ومقررات و الزام رعایت آنها است و در مقابل، اعمال جرایم برای نقض آنها.

وسیله­ی اقتصادی اعمال قدرت برای تغییر، دو حالت منفی و مثبت دارد. حالت مثبت آن اختصاص مبلغی پول و سرمایه است برای انجام دادن کاری خاص: مثلاً وادار کردن یک مؤسسه­ی علمی به تحقیق در زمینه علمی مشخص و مورد منفی آن فراهم آوردن تضییقات مادی برای کسانی که مطابق نظر صاحب قدرت عمل نمی­کنند. قدرت­های به وجود آمده در این استراتژی عموماً چون تکیه بر قوانین و مقررات دارند و قوانین را نمایندگان مردم وضع می­کنند، پس به­طور غیرمستقیم خود افراد و جامعه در برقراری آن دخالت دارند و از آنها تبعیت می­کنند. اقلیت آیین ستیز هم که این موارد را رعایت نمی­کنند، ناچاراَ  شیوه­ی رفتار خود را تغییرخواهند داد.

همان­طور که از وسایل و ابزار و طرق اعمال این استراتژی برآمد، چون کاربری آن بیشتر در محیط­های نظامی و انتظامی و کجروی اجتماعی است، پس در همه­ی سازمان­ها نمی­تواند به عنوان شیوه­ی اصلی و عام برای تغییر و بهبود سازمان به کار رود، لکن تنها می­تواند به عنوان شیوه­ای کمکی به استراتژی­های دیگر در موارد اضطراری و اجباری مورد استفاده قرار گیرد.

2-1-8-3  استراتژی بازآموزی هنجاری

این استراتژی برای تغییر، یک تفاوت عمده با استراتژی­های پیشین دارد و آن اینکه بعد انسانیش بسیار قوی و از اهمیت خاص برخوردار است. در این استراتژی اصل بر این است که انسان ذاتاً فعال و در جست­و­جوی محرک برای ارضای نیازهای خود است. لکن از طرف دیگر این نحوه­ی نگرش به انسان، جنبه هوش او را انکار نمی­کند. در این استراتژی الگوهای عمل و منش­ها از طریق هنجارهای فرهنگی/ اجتماعی و تعهد افراد در قبال این هنجارها تقویت می­شود. براساس این روش، تغییر به عنوان یک الگو یا روش عمل، زمانی اتفاق می­افتد که افراد گرایش خود را نسبت به الگوهای قدیمی از دست داده و نسبت به طرز تلقی ارزش­ها، مهارت­ها و روابط عمده است و نه صرفاً مانند الگوی استراتژی عقلایی تجربی تغییر در دانش، اطلاعات یا منطق روشن­فکرانه­ای برای عمل و یا اتخاذ روشی تازه (همان،86).

1- chin & benne

[2] -Emprical- Rational

[3] – Power- Coercive

[4] – Normative- Re Educative

دانلود پایان نامه