می 8, 2021

بررسی عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی با استفاده از …

  • خطاهای سهوی
  • خطاهای ناشی از عادت
  • خطاهای شناسایی
  • خطای ناشی از غیرممکن بودن انجام وظیفه‌ی شغلی
  • خطای ناشی از کمبود دانش
  • خطاهای ذهنی[۲۰]
  • خطاهای ناشی از انگیزه‌ی زیاد یا کم
  • خطاهای استدلال
  • خطاهای ناشی از عدم تناسب فرد با وظیفه‌ی شغلی
  • ب) خطاهای مربوط به موقعیت:

    1. محیط
    2. استرس
    3. زمان

    ج)خطاهای مربوط به سیستم:

    1. اعمال دیگران
    2. طراحی نادرست
    3. دستورالعمل
    4. نقض قانون

    ۲-۶ رویکردهای علمی کاهش خطای انسانی
    رویکردهای علمی برای کاهش خطای انسانی، پارادیم‌های گوناگونی را پشت سر گذاشته است. هر پارادایم، مدل‌هایی چند را در درون خود جای می‌دهد و تا اندازه‌ای در توصیف و کاهش خطای انسانی مؤثر واقع می‌شود ولی به‌علت آنکه نتوانسته از بروز خطای انسانی در یک حد مطلوب جلوگیری کند پارادایم بعدی ظهور یافته است. این پارادایم ها عبارت‌اند از:
    ۲-۶-۱ رویکرد مهندسی:
    اساس این رویکرد بر این تفکر نهاده شده است که انسان، یک جزء غیرقابل اعتماد در یک سیستم است. این رویکرد پیشنهاد می‌کند که برای کاهش خطای انسانی بهتر است انسان از محیط کار حذف شود و به جای او از سیستم‌های خودکار استفاده شود. همچنین، برای بالا بردن قابلیت اعتماد پرسنل، لازم است محیط کار و تعامل‌های مناسب طراحی شود. چنین پیشنهادهایی می‌تواند سودمند باشد ولی باید توجه داشت قدرت سریع تصمیم‌گیری انسان در شرایط پیش‌بینی نشده و نیز برخی مشکلات فنی در سیستم‌های خودکار موجب می‌گردد که دامنه کاربردپذیری این سیستم‌ها مورد شک واقع شود.
    ۲-۶-۲ رویکرد فردی:
    بنای این رویکرد چنان فرض می‌شود که خطای انسانی بر اثر عدم تطابق میان توانایی‌های فردی و نیازمندی‌های مشکل بروز می‌کند. در نتیجه، انتخاب افراد با توانایی‌های مناسب و طراحی درست شغل را به‌عنوان روش پیشگیری از بروز خطا معرفی می‌کند.
    ۲-۶-۳ رویکرد سازمانی:
    این رویکرد بر این نکته توجه دارد که تصمیم‌های نادرست مدیریت، شرایطی را پدید می‌آورد که زمینه بروز خطای انسانی را فراهم می‌کند. رویکرد سازمانی از دهه ۸۰ میلادی مورد توجه قرار گرفت. مدل پنیر سوییسی به خوبی بیانگر تأثیر سازمان بر بروز خطای انسانی است. این مدل به‌وسیله «ریزن» [۲۱]پیشنهاد شده است و برخی آن را مدل دومینوی مدرن می‌دانند. «ریزن» در این مدل نشان می‌دهد که خطای انسانی یک علت بی‌واسطه در بروز حادثه است. ولی همین علت خود معلول علل دیگر است. در این مدل، هریک از بخش‌هایی که می‌توانند مانع از بروز حادثه شود به شکل یک برش از پنیر سوئیسی می‌شوند. هر برش دارای حفراتی است که بیانگر نقص های موجود در آن بخش است. هرگاه این لایه‌ها به‌گونه‌ای قرار بگیرند که برخی از این حفره‌ها بتوانند در یک راستا قرار بگیرند راه بروز حادثه فراهم می‌شود.
    «ریزن» خطاهایی را که مربوط به اپراتور می‌شود، «خطای فعال» می‌نامد. هنگام بروز حادثه، نخستین موضوعی که توجه بررسی‌کننده را بر می‌انگیزد، همین خطا است ولی باید توجه داشت که خطاهای دیگری در سیستم وجود دارد که ممکن است سال‌ها به‌صورت نهفته باشند و تنها در ترکیب با یکی از خطاهای فعال بروز کنند. این خطاها «خطای نهان» نامیده می‌شوند که در راس همه آنها خطای سازمانی قرار گرفته است.
    جدول ۲-۱: انواع خطا های انسانی از نظر ریزن (حاجی حسینی، ۱۳۸۹)
    ۲-۷ عمل ناایمن و پیش زمینه‌های اعمال ناایمن:
    عمل نا ایمن شامل خطا و تخلف است، خطا، شامل: خطا در تصمیم‌گیری، خطا در اعمال مهارتی و خطا در ادراک می‌باشد، تخلف شامل سرپیچی آگاهانه از دستورالعمل‌ها می‌شود که پیش زمینه‌های اعمال نا ایمن به قرار زیر است.

    برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

    1. نامناسب بودن توانایی‌های فردی، ذهنی، جسمی، فیزیولوژیک
    2. نامناسب بودن فرد هنگام به اجرا درآوردن وظیفه، ناهماهنگی در کار تیمی، نداشتن آمادگی لازم
    3. نظارت نامناسب مدیریت میانی
    4. نظارت ناکافی
    5. اعمالی که نامناسب طراحی شده‌اند
    6. کوتاهی در رفع نارسایی‌های سیستم