می 16, 2021

بررسی عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی با استفاده از مدل سه‌شاخگی …

این روش توسط «استنتون» (۲۰۰۰) برای تحلیل خطاها در صنعت نفت و گاز استفاده شد. امروزه از SHERPA به‌صورت گسترده استفاده می‏شود. ازجمله «کروان»(۱۹۹۴) برای تحلیل خطاها در سوخت‏گیری تانکرها، پیش‏‌بینی خطای دستگاه‌‏های خودکار فروش بلیط «بابر واستنتون»(۱۹۹۶)، پیش‌بینی خطای دستگاه‌‏های فروش سکه‏ای خودکار«استنتون واستوانج»(۱۹۹۸) از این روش استفاده کرده‏‌اند. امروز این روش‌‏ها در صنایع هسته ‏ای، صنایع پتروشیمی، صنایع نفت وگاز و صنایع انتقال و توزیع نیروی برق کاربرد گسترده‏ای دارد. استنتون وهاریسون در مقاله‏ای با استفاده از تکنیک SHERPA به شناسایی خطاهای مدیریت دارویی بیماران در بیمارستان پرداختند. با توجه به اینکه مدیریت دارویی یکی از وظایف پیچیده و خطرناک است که ممکن است خطاهای زیادی اتفاق بیفتد با روش SHERPA نسبت به شناسایی آنها اقدام کردند. در انگلستان سالانه حدود ۸۵۰٫۰۰۰ نفر درگیر خطاهای پزشکی می‌شوند که گذشته از سایر پیامدها ممکن است جهت درمان زمان بیشتری را در مراکز درمان سپری نماید.
کار تحقیقاتی استنتون و سالمون در سال ۲۰۰۵ که با استفاده از تکنیکی SHERPA انجام شده مطالعه و پیش‏بینی خطاهای خلبان در ناوهای هواپیما بر بوده است. در این تحقیق با استفاده از دو تکنیکی دیگری یعنی آنالیز سلسله مراتبی وظیفه و [۲۵]EEM نسبت به تجزیه و تحلیل وظایف در عرشه ناو برای شناسایی خطاها اقدام شده است در این کار مطالعاتی برای محاسبه و روایی ارقام که ناشی از پیش‌‏بینی خطاها بود با خطاهای واقعی حادث شده که توسط خلبان گزارش شده بود مورد مقایسه قرار گرفت و نسبت به تجزیه و تحلیل آنها اقدام گردید.
این اطلاعات زمانی که در مراحل بعدی تجزیه و تحلیل خطاها نیاز به اقداماتی در جهت کاهش بروز خطاها داشته باشیم بسیار مفید واقع می‏ شوند. همچنین این رویکرد ویژه، جهت از بین ببرد علل ریشه‌‏ای خطاها که مؤثرترین راه برای کاهش این خطاها می‏باشد، سعی بر این دارد تا بین اقدامات کاهش خطا و علل موجود در خطاهای انسانی ارتباط برقرار کند‌. این روش دارای فلوچارت‌هایی طراحی شده است که باعث می شوند فرد ارزیابی کننده در سرتاسر فرایند تجزیه و تحلیل وظایف شغلی عمده خطاهای خارجی و خطاهای با مکانیزم روانشناختی را تشخیص دهد. در عمل ارزیابی‌کننده نیاز است که با زمینه و مفهوم وظیفه و همچنین معنای خطاهای با مکانیزم روانشناختی آشنا باشد.
۲-۱۱ روش‌های پیشگیری و کاهش خطاهای انسانی

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

  • اتوماسیون
  • سیستم‌های قابل تحمل نسبت به خطاهای انسانی
  • تعدیل پیامدهای انسانی
  • رفتارهای محدودکننده
  • کاهش پیچیدگی فعالیت‌ها
  • قابلیت رویت
  • برچسب گذاری
  • طراحی با تمرکز بر استفاده کننده
  • فرهنگ ایمنی
  • آموزش
  • دستورالعمل های کتبی و نقش آن در کاهش خطاهای انسانی
  • نظارت

در محیط کاری فعلی، تمام شرکت‌های جهانی بر ابقای استعداد و آگاهی نیروی کار تمرکز دارند. تمام شرکت‌ها می‌کوشند تا خطاهای کارکنان را کاهش دهند و آگاهی آنان را ارتقاء بخشند. خطاهای انسانی نه تنها هزینه‌های بالایی به بار می‌آورد، بلکه خطر از دست دادن افراد با تجربه و آمدن افرادی را که نتوانند جای فردی را که قبلاً در آن منسب کار می‌کرد، پر کنند، را افزایش می‌دهد (اینترنت).
بخش دوم
۲-۱۲ عملیات مالی
عملیات مالی، در زبان تجارت حسابداری خوانده می‌شود. زیرا از طریق تهیه گزارش‌های مالی، اطلاعات لازم را درباره واحدهای اقتصادی در اختیار اشخاص ذی‌نفع و ذی‌علاقه قرار می‌دهد. این اشخاص شامل مدیران، صاحبان سرمایه، اعتباردهندگان، سازمان‌های مالی و اقتصادی دولت و از این قبیل هستند. از منظری دیگر از عملیات مالی با نام «سیستم اطلاعاتی حسابداری[۲۶] » یاد می‌شود که برای پردازش اطلاعات مربوط به رویدادهای مالی مؤثر بر سازمان‌ها و واحدهای تجاری و گزارش اثرات این‌گونه رویدادها به تصمیم‌گیرندگان، طراحی شده است.
طبق «بیانیه اساسی تئوری حسابداری»: عملیات مالی عبارت است از فرایند شناسایی، اندازه‌گیری و گزارشگری اطلاعات اقتصادی برای تصمیم‌گیری‌های آگاهانه به وسیله استفاده‌کنندگان آن اطلاعات. این بیانیه در تشریح این تعریف آورده است بر اساس دیدگاهی جامع، «اطلاعات حسابداری» را می‌توان «اطلاعات اقتصادی» تلقی کرد.
عملیات مالی (حسابداری) یک سیستم اطلاعاتی است. این سیستم اطلاعاتی مجموعه‌ای از روش‌ها و قواعدی است که از طریق آن اطلاعات مالی مربوط به یک مؤسسه، «اعم از آنکه دولتی باشد یا بارزگانی» جمع آوری، طبقه‌بندی و به نحو قابل فهم در قالب صورت‌های مالی خلاصه و گزارش می‌شود، اطلاعات مالی خلاصه شده در اختیار مدیران مؤسسه (به عنوان گروهی از استفاده کنندگان) قرار می‌گیرد تا در تصمیم‌هائی که در جهت تحقق هدف‌های مؤسسه اتخاذ می‌نمایند، مورد استفاده قرار گرفته و آنان را در ادای مسئولیت پاسخ‌گویی یاری دهد. نتیجه آنکه حسابداری (عملیات مالی) ابزار مسئولیت پاسخ‌گویی و تصمیم‌گیری مدیریت است. مسئولیت پاسخ‌گویی عمومی سنگ بنای نظام عملیات مالی و گزارشگری مالی دولت‌ها است (GASB،۱۹۹۳). نتیجه عملیات مالی، گزارشات مالی است که یک فعالیت اجتماعی است، زیرا در تحقق حقوق شهروندی دایر بر دانستن حقایق درباره تصمیماتی که مقامات منتخب از جانب آنان اتخاذ نموده‌اند، نقش اساسی ایفا می‌نماید (باباجانی، جعفر،۱۳۹۱).
۲-۱۲-۱ جایگاه عملیات مالی در سازمان:
امروزه عملیات مالی به‌عنوان ابزار مدیریت هزینه و نقشی اساسی در شفاف کردن، عملکرد در تقابل با سیل بی‌نظمی و آشوب ایفا می‌کند ضمن آنکه به‌عنوان مهم‌ترین پایگاه اطلاعاتی نقشی بی‌بدیل در تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری مدیران بنگاه‌های اقتصادی برای استقرار نظام برنامه‌ریزی و کنترل برعهده دارد. یکی دیگر از ویژگی‌های عملیات مالی امروزی که به نظر می‌رسد در کشور ما کمتر به آن توجه شده است، عملیات مالی به مثابه ابزار سنجش عملکرد (شامل کارآیی، اثربخشی و اقتصادی بودن فعالیت‌های بنگاه‌ها) است. این کارکرد از مهم‌ترین ویژگی‌های عملیات مالی برای پاسخگو ساختن مدیران بنگاهی اعم از انتفاعی و غیرانتفاعی به‌شمار می‌آید. عملیات مالی به مثابه زبان کسب و کار و گزارشگری مالی با استفاده از فرآیند حسابرسی داخلی و حسابرسی مستقل، در بنگاه‌های اقتصادی، مهم‌ترین‌ ابزار شفافیت چه برای صاحبان سرمایه این بنگاه‌ها و چه تأمین‌کنندگان منابع مالی و چه سازمان‌های امور مالیاتی و تأمین اجتماعی و نهادهای متولی حساب‌های ملی و… به شمار می‌آید. این شفافیت و اعتمادی که از فرآیند گزارشگری مالی حاصل می‌شود می‌تواند به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل جذب سرما‌یه‌های خارجی و تعاملات با اقتصاد بین‌المللی، تلقی شود. به‌طوری‌ که ملاحظه می‌شود عملیات مالی و حسابداران در جای‌ الگوی ترسیم ‌شده برای شفافیت و پاسخ‌گویی نقشی حساس و بی‌بدیل برعهده دارد. در مقابل باید دید که آیا این نقش و جایگاه توسط دولت، مجلس و قوه قضائیه به درستی شناخته شده است؟ با تأسف باید گفت که در طول تاریخ روی کار آمدن دولت‌ها در ایران هیچ‌گاه اهمیت و جایگاه عملیات مالی و حسابداران در ایران به‌رسمیت شناخته نشده است. علت این امر، حداقل در نیم قرن اخیر وجود درآمدهای خدادادی نفت بوده است. با وجود درآمدهای بالای دولت از قبل صادرات نفت، نه نیازی به مدیریت هزینه وجود دارد و نه احتیاجی به بالا بودن کارآیی و اثربخشی (بهره‌وری) است. در چنین اقتصادی، اقتصادی بودن فعالیت‌ها فقط در حد یک شعار باقی می‌ماند. شفافیت اقتصادی و پاسخ‌گویی آرزویی است که تحقق آن در حکم محال است و اقتصاد رانتی و شانسی جای اقتصاد مردم‌بنیاد و دانش‌بنیان را می‌گیرد و بالاخره در چنین آشوبی مهم‌ترین چیزی که گم می‌شود عدالت است. اگر در کشوری سازمان مالیاتی آن به‌عنوان بزرگ‌ترین شریک بنگاه‌های اقتصادی، اعتقادی به عملیات مالی استاندارد شده و ‌صورت‌های مالی حسابرسی شده نداشته باشد و تکلیف ملزم ساختن بنگاه‌های اقتصادی بزرگ را برای ارائه صورت‌های مالی حسابرسی شده، برنتابد، عملیات مالی استاندارد شده می‌تواند چه نقش و جایگاهی داشته باشد؟ اگر در جامعه‌ا
ی استقلال حسابرسان مستقل آن در حد یک شوخی باشد در آن صورت می‌توان به کارآمدی ابزارهای حسابداری برای ایفای وظایف مهم خود، اطمینان کرد؟ (سلامی،غلامرضا،۱۳۹۱).
۲-۱۲-۲ اهمیت ونقش عملیات مالی:
با توجه به اهمیتی که عملیات مالی برای ارائه واقعیت‌ها و شفاف‌سازی در یک دوره مالی جهت ادای مسئولیت پاسخ‌گویی مدیران و مسئولین دارد باید با دقت و وسواس خاصی انجام شود و به همین جهت عملیات مالی از دهۀ آخر قرن بیستم در کشورهای پیشرفته مورد توجه بیشتر قرار گرفته و برای انجام صحیح آن برنامه‌ریزی و هزینه‌های زیادی انجام شده است. اما با توجه به اینکه انجام صحیح عملیات مالی به کارآمدی و توان و تخصص مجریان آن وابسته است؛ و هر گونه خطا یا لغزش در انجام آن صحت و درستی گزارشات را می‌کاهد و باعث صلب اعتماد ذی‌نفعان می‌گردد، در این تحقیق به بررسی عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی که به عنوان یکی از ابزارهای تصمیم‌گیری در مدیریت دانشگاه پیام‌نور است به صورت جامع با استفاده از مدل سه شاخگی پرداخته می‌شود تا با شناسایی و تاثیر خطاهای انسانی در انجام عملیات مالی، در جهت کاهش خطاهای انسانی، برای سلامت هرچه بیشتر انجام عملیات مالی تلاش شود.
۲-۱۲-۳ مزایای عملیات مالی:
بسیاری از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه دنیا در راستای تحولات در بخش دولتی در تلاش‌اند بمنظور افزایش بهر‌ه‌وری و برقراری ارتباط میان اهداف استراتژیک و کلان با برنامه‌های عملیاتی در یک فرایند بهبود یا تغییر به یک نظام مالی یا عملیات مالی که در آن خطاهای انسانی حداقل باشند و عملکرد مالی شفاف و قابل درک است نزدیک سازند و از این طریق پشتوانه اطلاعات معتبر و قابل اطمینان برای تصمیمات مدیران و قانون گذاران فراهم آورند. و به اصلاح مدیریت بخش عمومی و افزایش اثربخشی کارکنان این بخش می‌پردازند.
از مهم‌ترین مزایای این اصلاحات می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  1. تضمین و تحکیم پاسخ‌گویی در سطوح مختلف مدیریتی
  2. تحقق رویکرد عملکرد محور
  3. اعطای اختیارات لازم به مدیران در انتخاب نهادهای لازم برای تولید خروجی‌های مورد نظر
  4. ارزیابی مستمر عملکرد مدیران و مبنا قراردادن نتایج عملکرد به‌عنوان یکی از معیارهای تخصیص اعتبارات و تصمیم گیری در رابطه با ارزیابی عملکرد
  5. تولید اطلاعات مدیریتی و مالی شفاف برای تصمیم‌گیری در رابطه با افزایش، کاهش و تخصیص اعتبارات
  6. رهایی از روزمرگی و نیل به سمت برنامه ریزی بلندمدت و هزینه کرد براساس برنامه
  7. افزایش توانمندی مدیران در مدیریت منابع مالی، فیزیکی، انسانی و اطلاعاتی
  8. کاهش فساد و رانت خواری در سطوح مختلف اجرایی و تصمیم‌گیری (آبادی و نجار صراف،۱۳۸۷)