می 16, 2021

حقوقی معامله با ابزارآلات قمار- قسمت ۴

۲-۲-۲-۳٫ افساد فی الأرض مستقل از محاربه‌ ۸۸
۳-۲-۳٫ ضبط و معدوم کردن اسباب و نقود قمار ۸۹
۴-۲-۳٫ قاچاقچى و تولید کننده‌ ۹۱
۵-۲-۳٫ توقیف و مصادره اموال حاصل از معامله با آلات قمار ۹۱
۶-۲-۳٫ ضبط و استرداد مال مأخوذه از قمار ۹۲
نتیجه گیری ۹۴
منابع ۹۵
مقدمه
شخصیت و هستی انسان‌ها با آنچه بدان می‌اندیشند و عمل می‌کنند شکل می‌گیرد. برخی از افکار و اعمال نه‌تنها تأثیر سوئی بر آخرت انسان می‌گذارد، بلکه بر دنیای او چه از لحاظ بعد فردی و چه از لحاظ جنبه اجتماعی تأثیر می‌گذارد. نگاه اسلام به حیات فردی و اجتماعی نگاهی عالی است. از این‌رو وظیفه انسان را در زمین آبادانی معرفی می‌کند تا از این طریق در نقش خلافت الهی وظیفه خود را انجام دهد؛ بنابراین به تجارت و امور دیگر که در تحقق این اهداف عالی نقش دارند توجه دارد. اگر اهداف معنوی تجارت، مورد توجه نباشد و به اجتماع و مصالح عموم زیان رساند، از نظر اسلام بی‌ارزش است؛ هرچند ارزش مادی تجارت زیاد باشد. بدین سبب، تحصیل مال از راه‌های ناصواب از جمله معامله با آلات قمار‌که موجب رکود چرخ‌های اقتصادی است، در اسلام ممنوع است؛ چرا که اقتصاد به عنوان قوام جامعه باید موجبات تعالی فرد و جامعه شود، نه آن که آن را به تباهی بکشاند.
هر چیزی را که پروردگار حکیم، دستور به انجام آن می‌دهد، دارای مصلحت و؛ و هر چیزی را که از آن منع می‌کند برای بندگان دارای مفسده و ضرر است هر چند که ممکن است عقلِ محدود ما نتواند این مصلحت و مفسده را درک کند. آلات قمار، یکی از مفاسد مخرب و خانمان‌سوز است که متأسفانه با عنوان ورزش فکری و سرگرمی، ترویج و بر آسیب‌های آن سرپوش گذاشته می‌شود. از نظر اسلام، این تجارت ناسالم، جزء گناهان کبیره است و باعث تضعیف اقتصاد، تشدید تضادهای داخلی، اختلافات خانوادگی، ازدیاد کینه و دشمنی می‌گردد. معامله با آلات قمار به عنوان فعالیت غیرمولد، عامل بازدارنده‌ای در به‌کارگیری سرمایه در راستای تولید اقتصادی و اشتغال است؛ زیرا افراد با صرف سرمایه‌های فراوان در این راه به جای ایفای نقش در تولید سرمایه سالم در جامعه، نه‌تنها تندرستی خود را در معرض خطر قرار می‌دهند، بلکه سرمایه‌های خود را نیز در زمان بسیار کوتاهی به باد داده و موجب اختلال در نظام اقتصادی می‌گردند. از طرف دیگر، گناه که عصیان در برابر اوامر خداوند متعال است ترویج می‌یابد و بدیهی است که ترویج گناهی که ماحصل انعقاد این گونه معاملات می‌باشد نیز گناه می‌باشد. از نظر اسلام همه وجوه و تصرفات قمار، حرام است. ازجمله می‌توان به معامله با آلات قمار اشاره نمود؛ چون اگر معاملات قماری به اجتماع راه یابد، دیگر نمی‌توان امید به تعادل اقتصادی داشت. منشأ این معاملات علاوه بر سرگرمى، تفریح، کسب درآمد و تحصیل سودهاى کلان مادى بوده است. آنچه اهمیت و توجه به معامله با آلات قمار را در اسلام نشان می‌دهد حرمت این موارد است: ساخت، بازی، نگهداری، معامله، وهرگونه درآمد ناشی از بازی و معامله با آلات قمار.
معامله با ابزار قمار از نظر همه فقها حرام است و حتی اگر قصد برد و باخت هم نباشد باز هم حکم حرمت باقی می‌ماند. پایداری این حکم درباره آلات قمار تا زمانی است که ابزار نوع خاصی از قمار، هنوز به‌عنوان یکی از ابزارهای قماربازی از نظر عرف شناخته شود. برای نمونه درگذشته شطرنج به عنوان ابزار قمار شناخته می‌شد، اما شطرنج امروزه در سطح جهان ابزار قمار، به شمار نمی‌آید. در اسلام کیفیت بازی یعنی قصد برگزاری آن، اگر هم با ابزار قمار نباشد، مهم است. از این‌رو در رابطه با ابزار قمار و قصد بازی در اسلام چهار حالت متصور است که فقها نسبت به آن حکم اسلام را استنباط نموده‌اند:

  1. بازی با وسایل مخصوص قمار همراه با شرط بندی و برد و باخت.
  2. بازی با وسایل مخصوص قمار، ولی بدون شرط بندی و برد و باخت.
  3. بازی با وسایلی غیر از ابزارهای مخصوص قمار، ولی همراه با شرط بندی و برد و باخت.
  4. بازی بدون وسایل قمار و بدون شرط بندی و برد و باخت.

صورت اوّل از نظر تمام عالمان اسلامی (شیعه و سنّی) حرام است و از گناهان بزرگ محسوب می‌گردد.
صورت دوم از نظر همه علمای شیعه و برخی از عالمان سنی، حرام می‌باشد.
صورت سوم از نظر تمام علمای شیعه و بیشتر علمای اهل سنت، حرام است.
صورت چهارم به اجماع عالمان تشیع و تسنن، جایز است.
شرط‌بندی در هرگونه بازی به جز تیراندازی، اسب‌سواری و شنا حرام است و بازی با ابزار غیر قمار و بدون شرط‌بندی و برد و باخت: در این صورت بازی جایز است و هیچ منعی بر انجام آن نیست.
اسلام همان‌گونه که خوردن یک قطره شراب را حرام کرده تا بهانه‌ای به دست میگساران نیفتد معامله با ابزار قمار را هم مطلقاً چه برای برد و باخت و چه برای سرگرمی حرام دانسته است. همچنین پولى که از این راه به دست آمده باشد، تصرف در مال دیگری بشمار می‌آید و حرام می‌باشد و هرگونه دادوستد با این پول، باطل است. ضمن اینکه هرگونه تصرف در کالایى که از پول قمار خریداری‌شده، جایز نمی‌باشد؛ چنانچه تصرف در بهاى آن نیز نارواست.
فصل اوّل:کلیات
طرح تحقیق

  1. تبیین موضوع

گسترش قمار بیش از هر چیز دیگری از طریق معاملات صورت می‌پذیرد و معاملات نقش اصلی در شیوع این پدیده را دارا هستند. معاملات بنا بر یک تقسیم بندی از حیث حکم به معاملات مشروع و نامشروع تقسیم می‌گردند. دسته دوم به لحاظ موضوع به انواع مختلفی ازجمله معامله با ابزار قمار تقسیم می‌گردند.
معامله با آلات قمار، به معامله‌ای گفته می‌شود که در آن آلات مخصوص قمار، ثمن یا مثمن معامله واقع گردیده‌اند. سؤال اصلی آن است که ادله حرمت معامله با آلات قمار در فقه و حقوق کدام هستند؟ بر این نوع معامله بدان جهت که ابزار قمار یکی از ارکان معامله را تشکیل می‌دهند، مباحث گوناگونی ازجمله جواز، تملیک و تملّک، صحت، نفوذ، ضمان و مسئولیت مدنی مطرح است.

  1. ضرورت وهدف از اجرا

انگیزه اصلی نگارنده از پرداختن به این موضوع، شیوع قمار و رشد روزافزون پرونده‌های مرتبط درمحاکم کشور است. با توجه به حساسیت نظام جمهورى اسلامى نسبت به قمار و آلات آن و پیچیدگى مسائل مربوط به آن، تحقیق و اجتهاد فقهى در فروع مختلف مربوط به آلات قمار و معاملات آن یک امر ضرورى مى‌باشد. موضوعاتى مانند تولید، نگهدارى، حمل و نقل، توزیع و فروش، بازی، ایجاد مراکز و مکان استعمال و ارائه خدمات و ابزار براى سهولت تولید و توزیع و مصرف، در آمد و سرمایه‌هاى حاصله از هر یک از مراحل تولید تا مصرف، کسب خبر و ارائه اطلاعات، مبارزه و درمان، همه ناشى از معامله با آلات قمار است که مى‌تواند داراى سه بعد فقهىِ حکم تکلیفى، حکم وضعى و کیفر و مجازات ارتکاب باشد. در این پژوهش ضمن تعریف دقیق موضوع به تشریح مبانی، حکم و آثار این نوع معاملات پرداخته می‌شود تا وضعیت این‌گونه معاملات در قالب یک مجموعه مدون و جامع برای آشنایی هرچه بیشتر پژوهشگران فراهم آید. ایجاد آشنایی کامل با مبانی موضوع مذکور، حقوقدانان را در جریان رسیدگی و صدور حکم این‌گونه معاملات در محاکم قضایی یاری می‌رساند.

  1. پیشینه تحقیق

معامله با آلات قمار چندان که باید، مورد توجه قرار نگرفته است لذا نگارنده اهتمام داشته تا پایان نامه خویش را در این باب به رشته تحریر درآورد. مطالب فراوانی در زمینه قمار نوشته‌شده است؛ لکن به طور خاص مبحثی در خصوص معامله با آلات قمار به چشم نمی‌خورد. ازجمله کتاب‌های:

  1. آفات قمار از محمّد آخوند که به بررسی تأثیر قمار بر اجتماع پرداخته است.
  2. مفاسد شراب، قمار و ربا از دیدگاه اسلام از علی ربانی خلخالی که به تأثیر قمار بر موضوعات مذهبی و عبادی پرداخته است.
  3. برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.