رفتار فرانقش:/پایان نامه درمورد اخلاق و رفتار فرانقش کارکنان

دانلود پایان نامه

رابطه فلسفه اخلاقی و رفتار فرانقش

2-3-1)مقدمه

دنیای امروز دنیایی پر از رقابت است و سازمانها بدلیل نیاز به انعطاف پذیری در مواجهه با رقبا بدنبال یافتن شیوه هایی برای حداکثر نمودن عملکرد و تلاش کارکنانشان هستند و یکی از مهم ترین موضوعاتی که سازمانها با آن مواجه هستند ، چگونگی انگیزش کارکنان است به اینکه نقش ها و وظایف خود را به خوبی انجام می دهند تا این اطمینان حاصل شود که سازمان اثربخشی خود را حفظ خواهد کرد (بهاری فر و همکاران ، 1390) . در واقع ، مجموعه ای ویژه از رفتارهای کارکنان می تواند تاثیر قابل توجهی بر موفقیت سازمان داشته باشد . به ویژه رفتارهایی که فراتر از الزامات تعریف شده نقش باشد (صنوبری ، 1387) .

 

2-3-2) اهمیت رفتار فرا نقش در سازمانها

کاتز و کاهن در سال 1966 رفتارهای فرانقش موثر در اثربخشی سازمانی را شامل رفتارهایی می دانند که به تعبیر آنان ، ماشین اجتماعی سازمان را روغن کاری نموده و به طور مستقیم به چگونگی وظایف عملکردی خاص ، مربوط نمی باشد . رفتارهای فرانقش شامل کمک به کارکنان در رابطه با مشکلات کاری آنان ، پذیرش سایرین در گروه کار (بدون هیچ اعتراض و ایراد گرفتن از آنان) ، انعطاف پذیری ، به حداقل رساندن سطح تعارض بین فردی ، صرفه جویی و محافظت از منابع سازمانی می باشند .

کاتز (1996) به اهمیت رفتار گروهي از رفتارهاي نوآورانه و خودجوش اشاره داشت كه علی رغم اينكه اين رفتارها فراتر از الزامات صريح و آشكار نقش مي باشند ولي براي اثربخشي سازمانها ضروري هستند . (نوابخش و همکاران 1388) . ارگان (1988) و محققان دیگر نیز این رفتارهای اختیاری را به عنوان رفتارهای شهروندی مفهومی سازی کرده اند که به دیگر افراد و سازمان سود می رساند . در دو دهه گذشته نیز مطالعات گسترده ای نشان داده است که رفتار فرا نقش کمک های مهمی به اثربخشی فرد ، گروه و سازمان می کند .

رفتارهاي شهروندي سازماني در شيوه هاي مختلفي به سازمان کمک مي کنند و براي آن مفيد هستند. رفتارهاي شهروندي سازماني موجب افزايش صرفه جويي سازمان در منابع مي شود ، کيفيت خدمات را بهبود مي دهد ، کارآيي و عملکرد سازمان را افزايش داده و هزينه ها را نيز کاهش مي دهد. کارکناني که رفتارهاي شهروندي سازماني بالايي از خودشان نشان مي دهند ، در تصميم گيري مشارکت مي کنند و همکاري و مسئوليت پذيري بيشتري نيز دارند. رفتارهاي شهروندي سازماني همچنين توسط ايجاد احساسات مطلوب در کارکنان نسبت به سازمانشان ، توانايي جذب و استفاده از نيروي کار سازمان را افزايش مي دهد. همچنین موجب کاهش غیبت و ترک خدمت کارکنان شده و سطح شکایت مشتریان را نیز کاهش می دهد (Polat , 2009) .

فورنیر[1] (2008) بيان مي كند كه کمک به همکاران جديد (نوع دوستي) در يادگيري رويه­ها به فرآيند يادگيري کمک مي­کند و بنابراين بهره وري سازمان را افزايش مي­دهد . اين رفتار کمک کننده همچنين عدم اطمينان بين همکاران جديد را کاهش مي­دهد و بنابراين استرس را در سازمان کاهش مي­دهد . علاوه بر اين ، کمک به همکاران در مشکلات کاري (جوانمردي) به سرپرست اجازه مي­دهد که به جاي صرف زمان براي حل مساله يا فعاليتهاي مديريت بحران ، بر فعاليت­ها و وظايف رهبري تمرکز کند . علاوه بر اين ، کارکنان مودب و متواضع مي توانند به سرپرست کمک کنند تا از مسائلي که نيازمند توجه باشد خودداري کند .

هنگامي که کارکنان با تجربه به آموزش و هدايت کارکنان جديد کمک مي کنند ، پيوندها به سرعت ايجاد مي شود ، عدم اطمينان کاهش مي يابد ، و منابع سازماني کمتري مورد نياز مي شود . اين به اين دليل مهم است که منابع سازماني بيشتر که مي تواند به فعاليتهاي بهره ور اختصاص داده شود ، بهره وري سازمان را نيز افزايش خواهد داد . علاوه بر اين ، هنگامي که کارکنان وظايف همکاران ديگر را در صورت غيبت انجام دهند (نوع دوستي) سطوح بهره وري در حد قابل قبولي حفظ خواهد شد . رفتار شهروندي سازماني به دليل داشتن توان ايجاد حس کار تيمي ممکن است منجر به بهبود عملکرد شود . رفتار شهروندي سازماني همچنين مي­تواند روحيه و تعهد به سازمان را بهبود دهد . علاوه بر اين ، روحيه قوي ، کار تيمي ، نگرش ، و تعهد قوي به سازمان در کاهش غيبت و ترک خدمت و جذب بهترين کارکنان کمک مي­کند .

کارکناني که رفتارهاي فضيلت مدني از خود نشان مي­دهند مثل حضور در جلسات و نشست­ها ، به شهروندان سازماني مشارکت کننده تبديل مي­شوند و بهترين منافع سازمان را بررسي مي­کنند و تمايل به توسعه مهارتها و دانش جديد نشان مي­دهند . اين مهارتهاي جديد به سازمان کمک مي­کند تا با تغييرات جوّ تجاري و تغييرات محيطي ، سازگاري و انطباق پيدا کند (Fournier , 2008) .

[1] Fournier

دانلود پایان نامه