سود اقتصادی:/پایان نامه درباره مدیریت سرمایه در گردش

ژانویه 8, 2019 Off By 92

سود اقتصادی و نحوه محاسبه آن

تعریف مفهوم اقتصادی سود عموماً به اقتصاددانانی همچون هیکس (1939) نسبت داده میشود: «هدف محاسبه سود در امور خاص این است که به مردم نشان دهیم چه مقدار آنها میتوانند مصرف کنند بدون آن که نیازمند شوند. به نظر میرسد سود یک فرد به عنوان حداکثر مقداری است که فرد میتواند در طول هفته مصرف کند و همچنان در پایان هفته به خوبی اول هفته که شروع کرده باشد.» اگرچه تعریف هیکس بر سود فردی تأکید دارد، اما این مفهوم میتواند به عنوان مبنایی برای تعیین سود تجاری با عوض کردن واژهی مصرف کردن با توزیع کردن قرار گیرد. بنابراین، سود تجاری تغییر خالص داراییها در نتیجه فعالیتهای تجاری در طول دورهی حسابداری خواهد بود. به عبارت دیگر، سود تجاری تغییر خالص داراییها به استثنای سرمایهگذاریهای مالکان و توزیع سود بین آنها است. لازم به ذکر است که این مفهوم تعیین سود از سوی حسابداران با عنوان حفظ سرمایه نام گرفته است (بارکر[1]، 2008؛7).

به منظور بررسی مفهوم سود اقتصادی و نحوهی محاسبهی آن ابتدا دو جزء اساسی در این تعریف یعنی کمیابی و هزینه فرصت تشریح می شود.

کمیابی:[2] سادهترین و جامعترین تعریف از علم اقتصاد، علم تخصیص بهینه منابع كمیاب است.كمیابی مهمترین موضوع علم اقتصاد است. فقط علم اقتصاد است كه به موضوع كمیابی میپردازد. اگر كمیابی نبود علم اقتصاد هم به وجود نمیآمد. كمیابی به این معناست كه امكانات محدود در برابر خواستههای نامحدود قرار دارد. مثلاً  درآمد یک فرد محدود است ولی تمایل به خرید كالاها و خدمات زیادی را دارد، بودجه كشور محدود است ولی نیازها و خواستههای زیادی در جامعه وجود دارد. به دلیل نامحدود بودن خواستههای بشر و محدودیت امکانات تولیدی ناگزیر مسأله «انتخاب» مطرح میشود.

با توجه به محدودیت منابع، انتخاب یک گزینه موجب از دست رفتن گزینههای دیگر میشود که در اقتصاد از آن به «هزینه فرصت» یاد میشود )منکیو،[3] 2008؛3)

هزینه فرصت:[4] اقتصاددانان به دلیل نامحدود بودن نیازهای بشر و محدودیت منابع، به دنبال بهترین روش برای تخصیص منابع هستند؛ كه این مهم با «هزینه فرصت» به بهترین وجه تبیین میشود. هزینه فرصت از جمله مفاهیمی است که در پروژههای اقتصادی مطرح میشود و هدف اصلی از طرح آن نیز بررسی تخصیص بهینه منابع موجود است. پس میتوان گفت هزینه فرصت یکی از مفاهیم کلیدی است که در نظریهپردازی درباره سرمایهگذاری نقش محوری دارد.

هزینه فرصت که به آن عباراتی چون هزینه اقتصادی، هزینه واقعی یا قیمت سایهای نیز اطلاق میشود، همان هزینهای است که برای فرصتهای از دست رفته پرداخت میشود، یعنی اگر انتخاب اولیه صورت نمیگرفت، انتخابهای دیگری با ارزشهای متفاوت وجود داشت، که میتوانست صورت بگیرد. هزینه فرصت ارتباط تنگاتنگی با فرآیند تصمیمگیری و انتخاب دارد. فرد تصمیم گیرنده به هنگام تصمیمگیری، در ذهن خود فرصتهائی را که با تصمیم خود از دست میدهد ارزیابی کرده و آنگاه به انتخاب دست میزند )منکیو،2008؛270)

سود اقتصادی: سود اقتصادی و ارزش فعلی(خالص) دو روی یك سكه هستند كه سود اقتصادی یكی از اجزای تشكیل دهنده تئوری اقتصادی و ارزش فعلی سنگ بنای اقتصاد مالی میباشد. سود اقتصادی از زمان مارشال[5] (1890)

از جمله مفاهیم اساسی تئوری اقتصادی بوده است. سود اقتصادی بیانگر مازاد سود حاصل از یك سرمایهگذاری است که بیشتر از میزان سود بهترین جایگزین از دست رفته است (رآو،[6] 1992؛87).

به عبارت دیگر، سود اقتصادی حاصل از یک سرمایهگذاری، تفاوت بین سود به دست آمده از سرمایهگذاری انجام شده و سود بهترین گزینه از دست رفته است که از آن به هزینه فرصت یاد میشود. از سود اقتصادی به تعابیر مختلفی همچون « سود مازاد قابل تحقق[7]»، «درآمد مازاد[8]»، «سود غیرعادی[9]» ، «سود فوقالعاده[10]» و «سود باقیمانده[11]» یاد شده است. همچنین عناوین دیگری مثل «ارزش افزوده اقتصادی[12]» ، « ارزش افزوده نقدی[13]» ، و « ارزش افزوده سهامداران[14]» نیز در معنای سود اقتصادی به کار رفته است )مگنی[15] 2007؛ 165)

تحلیلهای جریان نقدی تنزیل شده از قرن هجدهم شناخته و به کار گرفته شده است. ارزش فعلی خالص، تابعی از نرخ تنزیل است. این نرخ را میتوان بر مبنای «مدل قیمتگذاری داراییهای سرمایهای[16] «به دست آورد. مفهوم سود اقتصادی و ارزش فعلی خالص یکی است و اغلب سود اقتصادی در قالب عبارت ارزش فعلی پنهان میشود. بنابراین، حداکثرسازی سود اقتصادی همان حداکثرسازی ارزش فعلی بوده و تمام سعی و تلاش بنگاهها صرف حداکثرسازی ارزش فعلی جریان نقدی خالص میشود. همچنین قانون ارزش فعلی خالص مبنای تئوری نئوکلاسیکی سرمایهگذاری را تشکیل میدهد (دیکسی و پیندیک[17] ، 1994؛5)

[1]– Barker

[2]– Scarcity

[3]–  Mankiw

[4]– Opportunity Cos t

[5]-Mardhall

[6]– Rao

[7] – excess eralizable profit

[8]– excess income

[9]– abnormal earnings

[10]– supernormal profit

[11]– residual income

[12]– economic value added

[13]– cash value added

[14]– shareholders value added

[15]– Magni

[16]– Capital Asset Pricing Model

[17]– Dixi and Pindyk