آوریل 12, 2021

دسته بندی علمی – پژوهشی : طراحی مدل مدیریت استراتژیک برند باشگاه های لیگ برتر فوتبال ایراناهمّیّت بازتاب …

فال کوزه بین ارامنۀ ایران: همچنین، در کتاب «جشن های آتش» مانند چنین فالی، باید از فال بُلونی Boluni یادکرد که آن هم فال کوزه است ودر چهار محال هنوز کم وبیش رایج است.اما فال کوزه با همانندی بسیاری ، میان ارامنۀ ایران نیز شایع است : هر سال در روز صعود مسیح، به آسمان، ارامنه مراسم خاصی رادر بیابان های اطراف شهرها برگزار می کنند. زن ومرد، کوچک وبزرگ، همه راه صحرا درپیش میگیرند ودرآن جا گرد هم میآیند، .برای این روز اشعار و تصنیف های شیوایی سروده اند، که می خوانند. نوعی فال گرفتن دراین روز، از جملۀ مراسم مرسوم است. بدین طریق که در ظرف بزرگی که در میان جمع نهاده شده آب می ریزند و هرکس یکی از اشیاء متعلق به خود رادر این ظرف می اندازند؛ آن گاه به خواندن شعر میپردازند و با خواندن هر بیت شعر، وبا خواندن هر بیت شعر، یکی از اشیاء رااز داخل آن ظرف سفالی بیرون می آورند. این شیء متعلق به هر کس که بود، شعر هم، زبان حال او، و در حقیقت فال اوست. ( رضی، ب۱۳۸۴ :۱۹۴)
۲-۳-۲-۱- فال حافظ
فال گرفتن با دیوان حافظ قرن هاست که در ایران متداول است. «آنه ماری شیمل» در خصوص فال حافظ میگوید: «سنت فال به دیوان حافظ ، اولین بار در زمان تعیین مکان دفن او انجام گرفت ؛ و از آن پس مرسوم شد.»( ادواردبروان، ۱۳۳۹: ۴۱۹)
در کتاب « حافظ شیرین سخن» آمده است : « پس از قرآن کتب پارسی منظومی است که بدین کار می آید از قبیل : مثنوی مولای رومی ،کلیات سعدی و غیره که درسرلوحۀ آنها دیوان حافظ قرار دارد و بیشتر از همه ، مورد استفاده است چنانکه کتاب ویرژیل نزد رومیان.»( معین ، ۱۳۷۵ : ۶۹۵) با این حال، تفأل به دیوان حافظ نیز از دیرباز بین ایرانیان رواج پیدا کرده است؛ از جهت مشورت در امور مشکل و اخباراز آینده، عقیدۀ کاملی است و از همین جهت اورا لسان الغیب نامیدهاند. همچنین: « چنین نیست که همیشه، هرکس، هر نیتی بکند، غزل موافق و با واقع پدید آید واگر پیشگویی کردهباشد چنان شود و یا دستوری که دهد، همواره به نفع شخص باشد. تجربۀ این مطلب آسانست و محتاج به استدلال نیست ولی امری که هست آنست که این کتاب بیش از همۀ کتب در این امور موافقت نشان دهد و به قدری مطالب غزلیّات منبسط و وسیع است که هر غزل را میتوان منطبق بر هزار مقصود و منظور کرد واز آن رو هرکس مقصود خویش را به بیانی وافی درآن مییابد و حتی گاهی اسامی اشخاص نیز پدیدار شود که طالب اشارات، انگشت تحیّر به دندان خواهدگزید.»(همان) بسیاری معتقدند؛ دیوان حافظ دارای جهات مثبتی اسـت: بیشتـر غـزلیات و اشعار حافـظ مثبت‌نگـر است و
مثبت‌نگری در زندگی خوب و پسندیده است. در اشعار حافظ مضامین آیات قرآنی وجود دارد.غزلیّات حافظ چند پهلو و چند معنا است و می‌توان از اشعار او تفسیرهای متعدّد نمود و هرکس به فراخور حال و عقل  و اندیشه‌ی خود از آن معنایی برداشت می‌کند.با توجه به این قبیل از موارد، دیوان حافظ ارزشمند است و مردم از آن برای پیشگویی و بیان حال خود فال می‌گیرند؛ تفأل به دیوان حافظ برای انجام برخی از کارها اشکالی ندارد؛ و به بیان صاحب جواهرکلام ؛ «تفأّل به غیر قرآن [از قبیل دیوان شعرا همچون دیوان حافظ] اگر منجرّ به صدور حکم قطعى و جزمى نگردد، جایز است» (تنوخی،۱۳۶۲، ج ۱۲: ۱۷۱)
در کتاب «از سعدی تا جامی» تألیف ادواردبرون آمدهاست: « تفأل به دیوان حافظ امری بسیار متعارف ومعمول است تا به حدی که مانند تفأل به قرآن کریم نزدمسلمانان رواج دارد. ادوارد براون دردنباله، مطلبی باعنوان (بعضی فالهای مناسب از دیوان حافظ)، به چند تفأل تاریخی اشارهکرده است که از جمله آنهاست :«شاه عباس دوم در هنگامی که قصد جنگ آذربایجان داشت وتبریز تختگاه آن ملک راهدف مقصود قرارداده بود، چون برای امضای این عزیمت به دیوان حافظ تفأل زد این بیت برآمد:
عراق وفارس گرفتی به شعر خودحافظ بـیا که نـوبت بـغداد و وقت تبریز است
این بیت، شاه عباس رابرعزیمت خود استوارساخت وعاقبت کار به فتح وپیروزی اومنجرگشت.(همان، ۴۱۹)
مترجم کتاب «از سعدی تا جامی »هم در حاشیه این آورده است: «این بنده مترجم راچندین فقره تفأل به دیوان حافظ به یاد است که خود دیده ویا از معاصران شنیده وهم ازعجایب تصادفات است وچون از نوادر غریبه میباشد ذکر بعضی از آنها در اینجا بی مورد نیست ؛ مرحوم محمد علی فروغی، ذکاءالملک دوم نخست وزیرایران حکایت میکرد، که درسال ۱۳۲۶ه .ق که محمد علیشاه برمشروطه طلبان چیره گشته وروزگاران مردمان آزاده تیره شده بود وهواخواهان آزادی با زبان بسته ودل شکسته در روایای خمول وخفا به سرمی بردند، چندی بر نیامد که سپاهیان مشروطه به سوی تهران روی آوردند و عاقبت درسال۱۳۲۷ ه.ق شاه مستبّد قاجار به سفارت روس پناه برد. این هنگام وی با جمعی از جوانان هم سال خود در خانهادیب مرحوم حاج سید نصرالله اخوی گردآمده به انتظار فتح قطعی ازآزادیخواهان و نابودی بقایای استبداد به دیوان حافظ فال زدند، ناگهان این ابیّات برای خاطر نگران آنان مژده فتح ونوید وبشارت داد :
شد آنکه اهل نظر برکناره می رفتند هــزارگونه سخن دردهان ولب خـاموش
به بـانگ چند بـگوییم آن حــکایتها کـه از نهفتن آن دیگ سینه می زدجوش
چند روزی برنیامد که پرچم استبداد سرنگون و دولت مشروطه مظفر شد.»(براون،۱۳۳۹ : ۴۲۱)
چند شیوۀ متداول تفأل زدن به دیوان حافظ :
۱-خواننده اولین بیتی را که تصادف می کند ملاک قرار میدهد. ابراهیم امین الشورابی میگوید: این طریقه بیش از همه معمول است، ولی در ایران چنین نیست .
۲-گاهی خواننده تمام غزل یا قصیده را ملاک قرار میدهد ( در ایران این روش معمول است ).
۳-برخی مطلع غزل یا قصیده ای که تصادف کنند ملاک قرار می دهند.
۴-بعضی بیت هفتم قصیده ( یا غزل ) را ملاک قرار می دهند. « مهدی علی خان » مؤلف «تاریخ نادری می گوید که « نادر شاه »در سال۱۳۴۲ با این طریقه فال میگرفته است .( معین ،۱۳۷۵: ۶۹۶)
۵- فال از روی جدول یا فال نامه .
از این نوع جداول (استخاره یا فالنامه ) به حضرت امیر (ع) انتساب داده شده است. وهمۀ این انواع را گاه با حروف می نویسند، چنانکه ذیلاً بیاید و گاه با اعدادی که( طبق حساب ابجد یا جمل) مبیّن و معرف حروف می باشد، می نگارند.
تشریح یک فالنامه: نُه(۹) فرد که هریک دارای ۲۵ حرفند انتخاب شده (۲۲۵=۲۵×۹)،در مربع اول حرف اول ودرمربع دوم ،حرف دوم ، همچنین تا نهم ، در بارۀ حروف دوم فردها به همین ترتیب گذارده می شود یعنی حرف دوم فرد اول در مربع دهم و قس علی هذا تا مربع ۲۲۵ ام به حرف ۲۵ (فرد ۹) تمام می شود .
برای استعمال جدول انگشت را علی العمیا باید روی یکی از مربعات گذاشته خود وحرفی که به آن مربوط است پائین نوشته شده احذ ونُه نُه می شمارند و حروف نُهم را ضبط میکنند تا دوره به اتمام رسد مجموع آنها پاسخ ( فرد اول یکی از غزلیّات ) خواهد بود .(همان ، ۶۹۸)
جدولی را که ادوارد براون از آن سخن رانده ولی در کتاب خود نیاورده است. ( معین ،۱۳۷۵: ۶۹۹)

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.

ف و ا ر ر ا خ ب ی گ ر ط ک م م