ژانویه 16, 2021

طراحی مدل مدیریت استراتژیک برند باشگاه های لیگ برتر فوتبال ایراناهمّیّت بازتاب …

ستاره شمــرکــان شگفتی بـدیـــد همــی این بــدان آن بــدیــن بنگریـــــد
بگفتنـــد بــازال ســــام ســـــوار کـــه ای از بــلند اختــران یــادگـــــــار
گـــرفتیـــم و جستیــم راز سپهـر نــــدارد بــدین کــودک خــردمهـــــر
چـــواین خوب چهره بمردی رســد بگـــاه دلیــــری وگـــردی رســــــــد
کنـــد تخمـــۀ ســام نیــرم تبـاه شکســت انـــدر آرد بدیـــن دستگـــــاه
همــه سیستان زوشـود پرخــروش همــــه شهــرایـــران بــرآیــد بجـــوش
(همان،ج۶: ۳۴۶)
مباحث علوم اخترشناسی و بروج به یونان باستان برمیگردد و ازآنجا وارد نجوم اشکانی و ساسانی شده است. و تقریباً شاعرانی چون: رودکی و فردوسی، که با بسیاری ازدانشمندان علوم عقلی و نقلی روزگار خویش بویژه ستاره شناسان بزرگ، هم عصر بودند. تاثیر بازتاب این علوم، بویژه نجوم، درآثار شاعران هم عصرفردوسی، رفتهرفته تا دوره های بعدی، دردیوان اشعار و آثار شاعرانی، چون: خاقانی، نظامی، مولوی، حافظ و ملک الشعرای بهار ودیگران دیده میشود.
نیــک‌خواهان مــن چــــه پندارنــــد کــــاختران سپهـــر بیــــکارنــــد؟
من اگــــــــر چند خفته باشم و مست بخــت بیدار مـــن به کــــاری هست
( نظامی، ۱۳۷۸: ۶۸۶)
من از اختران شنیدم که کسی اگر بیابد اثری ز نور آن مه خبری کنید مــــا را
(مولانا،۱۳۶۶: ۱۱۱)
ساقی بیـــار باده کــه رمــزی بگویمـت از سّــر اختــران کهـن سیـر و ماه نو
شکـل هلال هـــر سـرمه می‌دهد نشان از افســـر سیــامک و تــــرک کلاه زو
(حافظ،۱۳۸۴ :۳۱۵)
انسان همواره، کوشیده است که دست سپهر را بخواند؛ تا شاید بتواند با آگاهی یافتن از اندیشۀ آسمان، باخت حتمی خویش را به بُرد تبدیل کند. امّا چگونه؟ و چه وقت؟ هرگز از تاریخ دقیق آن، سندی یافت نشده است. شاید حتّی به زمانی برگردد.که خط و زبان هم شکل نگرفته بود. چرا اینکه، تفکر باخبر شدن از آیندۀ همیشه برای بشر، شیرین و جالب بوده است.
۴-۱- خاستگاه فال و استخاره
در واقع انسانها، با حس جستجو گرانۀ خود و با کمک پدیدههای طبیعی و ماوراء طبیعی اطراف خود، برای دانستن آن چیزی که در آینده برای او و دیگران رخ خواهد داد؛ تلاش میکند. حال برای عدّهایی، این تفکر قابل باور بوده و حتی جنبۀ تقدّس دارد. و برای بعضی هم، جنبۀ خرافات داشته است. همانطوریکه «تی اس نولسون» می نویسد: « خاستگاه خرافات را باید به مساعی نخستین انسان درامورزیر جستجو کرد:
الف ) توضیح اسرار طبیعت و هستی خویش .
ب) آرزوی مطلوب ساختن سرنوشت و دیدن آینده در حال.
پ) آرزوی برکنار ماندن از شیاطینی که قادر به درک آنها نبود.
ج ) تلاشی ناگزیر برای نفوذ درآینده
تنها از این منابع و سرچشمههاست که میباید نظام خام و ابتدایی بشر برخاسته و برخیزد.» (وارینگ، ۱۳۸۵ : ۱۰-۱۱)
۴-۲- پیشگویی
بشر اولیۀ از طریق آسمان و ستارگان، دیدن اشیاء و حیوان و ردیف شدن سنگ و چوب وغیره در طبیعت، زبان به پیشگویی، بازکرد. و خواست که از امور پوشیده باخبر شود. این رویکرد، ابتدای ترین مرحلۀ آینده نگری است، طبق نظر محققان «پیشگویی و خبردادن از مغیبات در اساطیر و داستانهای حماسی جهان امری رایج است و هیچ یک از حماسههای طبیعی و ملی را از آن خالی نمییابیم. در شاهنامه بسیاری از وقایع بزرگ تاریخی به یاری موبدان، ستارهشناسان، پیشگویان، خوابگزاران معلوم رأی، پادشاهان و پهلوانان انجام شده است .و در این باب ایرانی وترک و رومی وعرب همه یکسانند.» ( صفا، ۱۳۷۳ : ۲۵۵)
پیدایش طالع و طالع بینی، همان، پیشگویی از سرنوشت است. در باور به بدی و نیکی، روز، ماه و سال و تاثیر کواکب درجهان و سرنوشت اشخاص درفرهنگ ایرانیان باستان، جایگاه ویژهای داشته است؛ «در دربار پادشاهان ساسانی پیوسته عدّهای از ستاره شناسان و پیشگویان حضور داشتند. و درتمام کارهای مهّم، طرف مشورت پادشاه بودند.» ( بهار، ۱۳۶۹: ۱۶۴) آنان برای دیدن طالع و بخت شاهزادگان و پهلوانان، در بدو تولّد و در طول حیاتشان، با وسیلۀ اسطرلاب و سایر ابزار نجومی انجام میدادند.
برای نمونه، بیشتر پیشگویی اخترشناسان درشاهنامه تحت شرایط متفاوت، ازجمله: درآغاز جنگ، تولّد کودکان، تولّد شاهزادگان و پهلوانانزادگان دراثنای جنگ، یا بر تخت نشستن پادشاهان صورت پذیرفته است. که به نظر میرسد، درتمام موارد، همواره اخترشناسان فراخوانده میشدند، تا به مدد ابزارهایشان، راز سپهر را، آشکارا بیان نمایند.
منوچهر، شهریار باستان ایران « موبد – شهریار» آنگاه که صد وبیست سال از پادشاهیاش گذشت، ستاره شناسان خبرمرگ او را دادند :
منوچهر راسال شد بـردوشســت زگیتی همی بار رفتــن ببســــت
ستاره شناسان بـرِاو شــدنـــد همــی زآسمـان داستانها زدنــــد
بدادند زآن روزتلـــــخ آگـهــی که شد تیره آن تخت شاهنشهــی
«گهِ رفتن آمـد به دیگر سرای مگر نزدِ یزدان به آیدت جـــای !»
نگرتا چه بـــاید کنون ساختن نباید که مـرگ آورد تاختـــــن!
(فردوسی، ۱۳۷۸: ۶۵)
۴-۲-۱- عوامل پیشگویی
عواملی باعث شد، پیشینیان، آیندۀ خود را درآسمان و ستارگان جستجو گنند. مانند:حوادث طبیعی، مسائل سیاسی و ادیان و مذاهب .
حوادث طبیعی: بعضی اتّفاقات طبیعی، با طلوع یکی از ستارگان، هم زمان پیش میآید. برای مثال در مصر باستان طغیان رود نیل که اهمّیّت زیادی را برای کشاورزی داشت. چند هفته بعداز طلوع ستاره شباهنگ ( شعرای یمانی ) یعنی روز بیستم جولای اتفّاق میافتد. یادر بابل کهن، شب قبل ازسال نو، ماه و آسمان را نگاه میکردند و در قیاس آن با سال های گذشته وضع سال نو، را پیشبینی میکردند.( واندروردن،۱۳۷۲: ۶۶ )
مسائل سیاسی: درزمان قدیم، پادشاهان برای تعیین استراتژیک جنگی از زمان شروع جنگ گرفته تا پیروزی، شکست و صلح کردن و سایر مسائل سیاسی و امور کشورداری با ستاره شناسان مشورت میکردند .
ادیان ومذاهب مختلف نیز در اندیشۀ جبرگرایی و هم چنین طالع بینی که معلول همین اندیشه است نقش بسزایی داشتهاند؛ دین هایی چون: ستارهپرستی، زروان پرستی، میترائیسم یا مهر پرستی و آئین زرتشتی، از عناصر مهم تفکّر دینی آسیای غربی ستارهشناسی بود. تا آنجا که در عصر ساسانی، علم احکام نجوم برترین علوم، شمرده میشد. بینالنهرین و بابل، مهد احکام نجومی، بودهاند. و در جوامع مسیحی و مسلمانان تأثیر بسزائی گذاشتهاند…(زمُردی،۱۳۸۲ : ۱۲۸)

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.