آوریل 12, 2021

طراحی مدل مدیریت استراتژیک برند باشگاه های لیگ برتر فوتبال ایراناهمّیّت بازتاب …

مترادفات پیشگویی
با گذشت زمان، واژههایی که مترادف پیشبینی هستند، مانند: مُروا و مُرغوا(تطّیُر) رواج یافتند، گویا ،«مُروا» به مفهوم فال نیک درقرن سوم، عهدرودکی، درزبانِ محاورۀ رایج بوده است. سپس واژۀ عربی « فال» به معنی دانستن حوادثآینده، از قرن چهارم، دربین اشعار فردوسی رواج یافت. با وجوداینکه دورانحیات این دوشاعربزرگ، بسیار نزدیک بوده و از سویی یکی از ویژگیهای شاهنامه، حفظ واژههای پارسی است. بنابراین فردوسی را میتوان بعنوان یکی ازگسترش دهندگان «فال»درزبان پارسی دانست.
۴-۲-۲- ستاره شناسان، نُمادِ پیشگویی
ستاره و ستاره شناس و مترادف آن ها، اختر و اختر شناس و منجّم از واژهها و ترکیبات پُرکاربرد، در بین اشعار شاعران است. نقشی که اخترشناسان،در دربار شاهان و همراهی ایشان، درسفر و حضر و رایزنی پیوسته با آنان، در برخی از داستانهای شاهان، داشتند. نشان از مقام بالای ستاره شناسان است. دراین میان، دیگر شاعران، توجۀ بسیاری برای تجلّی و انعکاس مسائل مربوط به علم نجوم را دراشعارشان تحقّق بخشیدهاند. ازجمله، در شاهنامه بسیاری از وقایع بزرگ تاریخی به یاری موبدان و ستارهشناسان و پیشگویان و خوابگزاران معلوم شده است .( مصفا، ۱۳۶۳ : ۲۴۹ )
ستاره شنـاس و گــرانــمایه بــود ابــا او بـــه دانـــش کــرا پــایه بــود
( فردوسی، ۱۳۷۸،ج۶: ۳۰۳)
دی منجّم گفت دیدم طالعی داری توسعد گفتمش آری و لیک از ماه روزافزون خویش
مه کی باشد با مه ما کز جمال و طالــعش نحس اکبر سعد اکبرگشت برگردون خویش
( مولانا، ۱۳۶۶ :۴۸۸)
شاهد منجّمست چه حاجت بشرح حـــال در وی نــگاه کــن که بـدانـد ضمیر تــو
( سعدی، ۱۳۶۳ : ۶۶۵)
داد منجّــم نــویـد، گفت که بـا اخترت ذلت پـاریـنـه رفـت، عـزت امسال هـست
(وحشی،۱۳۷۶ :۳۱)
همچنین، در بیشتر داستان های فردوسی، ستاره شناسان، از اجزای جدایی ناپذیر دربارند، و نیاز شاهان به آنها درشاهنامه، همیشه محسوس است. و همواره ازستاره شناسان و هنر و فضیلت آنان سخن به میان آمده است. که آخرین آنها رستم فرخزاد است. ازویژگیهای شاخص رستم فرخ زاد، دانستن موقعیّت ستارگان است.
زچـــــــارم هـــــمی بنگـــرد آفتاب کـــزین جنگ مـــارآبـــرایـــد شتــاب
ز بهرام و زُهره است مــــارا گـــزنــــد نشایــــد گـــذاشتـــن زچـــرخ بــلند
همان تیـر وکیوان بـــرابــــرشدست عطــــارد به بـــــرج دوپیــــکرشدست
(فردوسی، ۱۳۷۸، ج۹: ۳۱۳)
عطارد و دوپیکر، هرمس، مرکور، تیر و دراساطیر یونان وروم، فرزند زئوس است. پیک خدایان بوده، فرمانهای ایشان راحمل میکرده است و خدای فصاحت، دبیری وتجارت ویارمسافران ودزدان است و ارواح مردگان رادر دوزخ هدایت میکند. جوزا(دوپیکر) نیز مانند سُنبله خانۀ عطارد است. ( مصفّا،۱۳۶۶: ۵۱۱-۲۱)
«کید»دانشمند نجومی که در تاریخ علوم، به نام «کید نویا کیدنیا یا سیدینوس» خوانده شده است. دردورۀ یعیلامیها درخوزستان، بابل، آشور، کلده، و بین النهرین زندگی میکرد. شرح کار اودر تاریخ امپراطوری ایران olmasteadآمده است. فردوسی در داستان پادشاهی اسکندر و پادشاهی اردشیر او را هندی خوانده است. ودر جای دیگر هم کید هندی است. ( غزنی، ۱۳۶۳ : ۲۸ )
سوی کـیـد هـنـدی فـرستـم کــس کــه دانـش پــژوهسـت و فـریـــادرس
بــدانـــد شـمـــار سپــهــر بـلـنــد در شـــــادمــــــانــــی و راه گــزنـــد
( فردوسی، ۱۳۷۹ ، ج۷ : ۶۴)
بطلمیوس، منجّم معروف یونانی وعالم جغرافیا، کتابهای « مَجسطی » و «آثار البلاد » ازاوست، وی معتقد بود که کره زمین ثابت است. و در مرکز عالم قرار دارد و افلاک دورر آن می گردند. ( معین، ۱۳۵۸،ج ۵ : ۲۷۱ )
شـرع را یکـسو نهادستند انـدر خیر وشر قـول بطلیموس وجـالینوس بـاورکـردهاند
(سنایی، ۱۳۶۲ : ۸۱۷ )
مــرا خـوانـنـد بـطلیـمـوس ثـانـــی مـــــرا دانــنـــد فــــیــلاقــــــوس والا
( خاقانی ، ۱۳۷۴ : ۲۶)
« جاماسب»درادبیّات، نماد پیشگویی است.«جاماسب دانا و پیشگو، وزیرِ کی گُشتاسب است. و از دانشهای ناپیدا آگاه است و رویدادهای آینده را از پیش میگوید.» (وحید ،۱۳۷۶، ۱۰۳) همچنین «درادبیات ایران وعرب
به لقب «فرزانه» و «حکیم» خوانده شدهاست. پیشگوییهایی را به او نسبت دادهاند،که ذکر آنها در«رسالۀ پهلوی دریادگار زریران» و « گشتاسب نامۀ دقیقی» و « جاماسب نامه » آمده است .» ( معین ،۱۳۵۸، ج۵ : ۴۱۹ )
جاماسب گفته است به جاماسبنامه در یاجـــوجـیــان ز شـرق درآینـد نــــاگهان
هـر چیــز را خــورند و ستـانند و بـگذرند همچو مـلخ کـه بـگذرد از بـاغ و بـوســتان
ازبـهردفـع آنـان بــیـــرون شود یــکی مــانـنـد تــو از ایـران ، درآخـــرالـزّمــان
آن قـــوم رابــه دریــاریــزد ز رزمــگاه و ایـران دوبــاره گـردد چـون عـهد بـاستان
مــانـنــدۀ نــیـاکـان گـردد بـه عهد تو خــوی نـــزاد ایــران بـــاصــدق هم عنان
جـاسبنـامه را تـویی اکنـون شهـا گـواه از من بـه یاد دار و بـراین فــال خوش بران
( فردوسی، ۱۳۷۶ ،ج۶ : ۳۹۵)
ای حکـیمـان رصـد بـین خط احکام شما همه یـاوه است و شـما یـاوه درائـید هـمـه
خـانهٔ طـالـع عـمرم ششم و هشتم کـیـد چـون ندیدید که جاماسب دهائید هـمـه
( خاقانی، ۱۳۷۴ : ۴۰۹ )

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.