ویژگی های تفکر استراتژیک:پایان نامه تفکر استراتژیک بر برنامه ریزی نیروی انسانی

ژانویه 6, 2019 Off By 92

ویژگی های تفکر استراتژیک

1) مبتنی برنگرش خلاقانه است : یعنی آینده ها و آلترنتیو های متفاوتی را برای سازمان خلق می کند. ایده یابی و ایده زدایی خاصیت درونی تفکر استراتژیک است. این ایده یابی و ایده زدایی سازمان در قبال مسایل استراتژیک می شود.

2) مبتنی بر نگرش سیستمی است : یعنی نگاهی جامع و فراگیر به گستره صنعت و کسب و کار دارد و محدود و مقید به یک واحد وظیفه ای و یا یک سازمان نیست . جریان خلق لرزش را برای مشتری از ابتدا تا انتها درنظر دارد ، این نگرش سیستمی منجر به ایده های فرا سازمانی و بین سازمانی و توجه ویژه به هم افزایی بین محصولات، خدمات ، واحدها و بازار ها و سازمان ها میشود.

3) مبتنی بر نگرش نقاد و انتقادی است : یعنی نگاهی موشکافانه و پرسشگر دارد. برطبق این نگرش مفروضات یک کسب و کار مسلم پنداشته نمی شود و اهداف سازمان ثابت باقی می مانند و مرز های صنعت برای همیشه به رسمیت شناخته نمی شود. مشتریان فعلی، مشتریان آتی نخواهد بود، این نگرش منجر خواهد شد که چار چوب های فکری و مدل های ذهنی جاری سازمان شکسته شود و افق های جدیدی پیش روی سازمان گیرد، این نوع نگرش منجر به ایجاد یادگیری دو حلقه ای خواهد شد

4) مبتنی بر دور اندیشی زمان واقعی است : تفکر استراتژیک بر خلاف برنامه ریزی استراتژیک که در مواقع خاصی از سال و در زمان های مشخص پریودیک مورد تاکید و توجه قرار میگیرد همواره در تعادل با دنیای واقعی است . نمی توان انتظار داشت که فرصت ها و ظرفیت های استراتژیک درست در زمانی که سازمان به برنامه ریزی استراتژیک می پردازد رخ دهند. از طرفی درست است که تفکر استراتژیک در زمان واقعی و در لحظه رخ می دهد اما این معنی نزدیک بینی ، عدم توجه به دور نگری و دور اندیشی و اتخاذ رویکرد واکنشی به محیط نیست . مفهوم زمان واقعی بودن در مقابل مفهوم دیر اندیشی مطرح می شود که گریبان برنامه ریزی استراتژیک سنتی را        می گیرد.  برجسته ترین استراتژی ها در صورت عدم توجه به عامل زمان و تغییراتی که در پدید ها روی میدهد یا بل استفاده مانده یا اینکه با ناکامی روبرو می گردند.

5) تفکر استراتژیک یک تفکر ترکیبی است : یعنی هم از داده های سخت ( آمار و اطلاعات و تحقیقات ) استفاده می کند و هم از داد های نرم . برخلاف برنامه ریزی استراتژیک که بیشتر مبتنی بر داده های سخت است تفکر استراتژیک با استفاده از داده های سخت مبتنی بر داده های نرم (ایده ها، بینش ها،تمثیل ها،قیاس ها و مفاهیم جدید) و نگرشی ترکیبی است. تفکر استراتژیک مانند معماری، ترکیبی از رویاپردازی و طراحی مهندسی است.تفکر استراتژیک ترکیب هنر و مهندسی سازه است.

6) در جستجوی دایمی، منافع بالقوه استراتژیک است : یعنی اینکه تفکر استراتژیک برای دستیابی به منافع استراتژیک – واژه استراتژیک در ادامه توضیح داده شده است – به دنبال فرصت ها و ظرفیت ها یی است که در برون و درون سازمان موجود هستند اما بصورت کامل محقق نشده اند و هنوز به صورت یک منفعت بالفعل در نیامده اند .تفکر استراتژیک کاشف منافعی است که هنوز بالفعل نیستند اما اگر عوامل بالفعل شدن شان فراهم شود ( تخصیص منابع موجود و تامین عوامل مفقود ) سازمان یا یک سیستم اقتصادی – اجتماعی ( مانند یک دولت – ملت ) به یک منفعت بالفعل استراتژیک دست می یابد.

7) در جستجوی مزیت است : برای موفقیت در بازار باید امتیاز و برتری مشخصی نسبت به رقبا وجود داشته باشد . در غیر اینصورت مشتریان یا دینفعان سازمان دلیلی برای انتخاب و ترجیح یک سازمان بر سازمان دیگری ندارند . تفکر استراتژیک همواره در جستجوی نهفته است و رمز تمایز دوری از تقابل و تقلید و پیروی از دیگران است که تفکر استراتژیک به دنبال آن است.

8) تفکر استراتژیک کلان نگر است : یعنی بیش از توجه به جزییات بر ایده ها و تصویر کلی متمرکز است. در شرایطی که تغییرات و تحولات بنیادین موفقیت یا شکست را موجب می گردند پرداختن به جزییات همانند آن است که به مرتب کردن میز و صندلی و مبلمان در عرشه کشتی در حال غرق شدن تایتانیک بپردازیم . هر گاه یک برنامه ریز مصمم باشد که کوچک تری نکات و جزییات استراتژی اش نیز کاملا آشکار شوند در آن صورت نیازمند اطلاعات بسیار کامل و زمانی نامحدود برای تحقق احتمالی این خواسته خواهد بود .فرماندهی که در کنار صحنه نبرد و در حالی که نیرو هایش تحت فشار نیرو های خصم مواضع خود را از دست می دهند به تکمیل جزییات طرح عملیاتی بی نقص خود بپردازد به اندازه فرماندهی که جنگ را به دلیل اشتباه محاسباتی آشکار می بازد ، بی کفایت است . تفکر استراتژیک با رویکرد کلان نگر خود از بروز فلج تحلیلی در سازمان جلوگیری کند.

9) تفکر استراتژیک نتیجه گرا است : نتیجه گرایی یعنی اینکه تفکر استراتژیک نه در دام عمل گرایی کور می افتد و نه به ایدیال؟ گرایی معتقد است. عمل گرایی کور یعنی اینکه بدون اندیشه وارد تجربه شویم و ایده ال گرایی یعنی اینکه باید طرح دقیق و کاملا با جزییات داشته باشیم . اولی به هر چه باداباد منتهی میشود و دومی به ناکجا آباد باید توجه داشت که اندیشه بدون عمل فلج است و عمل بدون اندیشه نابینا . تفکر استراتژیک یک رویکرد تجربی – آزمایشی را اتخاذ می کند . با انجام تجربه های کوچک و کنترل شده هدفمند ( یعنی همان آزمایش ) به برداشت ها و پنداشت های جدید از محیط میرسد.

10) تفکر استراتژیک خاصیتی غیر متوازن دارد: یعنی به جای آنکه توان و توجه خود را به صورت مساوی و متوازن بین حوزه های مختلف تقسیم کند. به صورت غیر متوازن بدان ها میپردازد .تفکر استراتژیک به جای پرداختن به همه امور فعالیت های ارزش آفرین را انتخاب میکند. بنابراین خروجی تفکر استراتژیک یک سند مفصل برای همه امور سازمان نیست . بلکه چند ایده مشخص، جذاب خلاق برای بخش مهمی از سازمان است که ماندگاری آن را در پی دارد. (لشکر بلوکی،1392،15)

به عقیده بون تفکر استراتژیک در سطح فردي داري سه ویژگی زیر می باشد:

– درك کاملی از سازمان و محیطش و در کنار آن، تشخیص پیوند و پیچیدگی خرده سیستم هاي سازمان (تفکر سیستمی)